Норвегийн нэрт эдийн засагч Монгол улсын хөгжихгүй байгаа шалтгааныг ийнхүү тайлбарлажээ

Норвегийн нэрт эдийн засагч Монгол улсын хөгжихгүй байгаа шалтгааныг ийнхүү тайлбарлажээ

Норвегийн нэрт эдийн засагч Эрик С.Райнерт улс орнууд ямар арга замаар хөгждөгийг эдийн засгийн түүхийн 500 гаруй жилийн туршлагад үндэслэн нотолжээ. Тэрээр “Баян орон хэрхэн баялаг бүтээсэн бэ? Буурай орнууд яагаад ядуу хэвээрээ үлддэг вэ?” номдоо буурай орнуудын жишээн дээр манай улсыг авч, тайлбарласан байна.

Түүний үзсэнээр аливаа улс орон зөвхөн байгалийн баялагаа зараад хөгжих боломжгүй. Харин боловсруулах аж үйлдвэр байгаа тохиолдолд л хөгждөг гэжээ. Тухайлбал, баян орнууд төрийн оролцоо, татвар, татаасын бодлогоор боловсруулах үйлдвэрээ дэмжин тэтгэж хамгаалах замаар баяжсан болохыг олон улс орны түүхээс олж харсан байна. Харин тэдгээр хөгжсөн баян улсууд өөрийн колони улсуудаа үйлдвэрлэгч биш, зөвхөн түүхий эд нийлүүлэгч байлгах замаар хөгжлөөс холдуулан, колоничилдог гэж бичжээ.

Манай улсын хувьд газар доор нь дүүрэн алт, эрдэнэс, зэс, нүүрс, гааз, нефьт,  дээр нь 60 сая мал, IQ-гаараа дэлхийд тавд. "Хөгжихөд яг юу саад болж байна" хэмээн гайхширдаг. Тэгвэл энэ асуултад тэрээр хангалттай хариулт өгчээ. Газар доорх баялагаа боловсруулан, хэрэглэж чадахгүй, түүхий чигээр нь бусад улс оронд нийлүүлж байгаа тул хичнээн их алт, нүүрс, нефьт байгаад ч манай улс хөгжихгүй байгаа аж. Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа колонийн систем нэг мөр задран унасан ч, тэр үеийн колоничлолын аргыг(дээр дурьдсан) одоо ч манайх шиг буурай улс, орнуудад ашигласаар байна.

Эрик С.Райнерт манай улсыг социалист нийгмийн үед томоохон үйлдвэрүүдтэй болж, аж үйлдвэржилт ихээхэн хөгжиж байсан ч, 1990 онд ардчилал ялснаар аж үйлдвэрийн нийгмээс бэлчээрийн мал аж ахуйн эринд буцсан хэмээн бичжээ. Түүний үзсэнээр энэ нь манай улсын хувьд хөгжлийн замаас буцсан, ухралт байжээ.

Тиймээс манайх шиг ядуу, буурай орны хувьд улс орноо түүхий эдэд шүтэн хөгжүүлэх бус, харин боловсруулах үйлдвэр, хот сууринаа өргөжүүлэн, технологийн дэвшил, хүний хүчин зүйлд түшиглэн хөгжүүлэх ёстойг чухалчилсан байна.

Тиймдээ ч ямар ч байгалийн баялаггүй, түүхий эд байхгүй, тэр ч байтугай цэвэр усны нөөцгүй улс хүртэл манайхаас илүү өндөр хөгжилтэй байгаа нь үйлдвэрлэлтэй холбоотой аж. Үүний сонгодог жишээ бол Сингапур улс юм.

Сингапурын улсын аж үйлдвэржилт нь цахилгаан хэрэгслийн үйлдвэрлэлт, нефтийн гаралтай химийн бодис үйлдвэрлэлт, аялал жуулчлал, санхүүгийн үйлчилгээ, мөн уламжлалт худалдааны баазууд дээр тулгуурлан хөгжсөн байдаг. Тиймээс цэвэр усны нөөцгүй улс хүртэл, аж үйлдвэржилтийн ачаар Азийн бар улс болтлоо хөгжиж чаджээ.

Аж үйлдвэрийн хувьсгал дэлхийн түүхэнд

Дэлхийн түүхэнд аж үйлдвэржилтийн хувьсгалыг анх бий болгосноороо Их Британи улс тухайн үеийн хамгийн хүчирхэг гүрэн болж чадсан. Удалгүй Бельги, Франц, Америкчууд аж үйлдвэржиж эхэлснээр мөн хүчирхэг болж чаджээ. Чухам аж үйлдвэржилтийн энэ үед л улс орнуудын эдийн засаг, ард иргэдийн амьдрал дээшилж, хамгийн ядуу хүмүүс нь л гэхэд 2,3 ээлжийн солих хувцастай байжээ.

Мөн өдгөө дэлхийн аз жаргалын индексийн судалгаагаар хамгийн аз жаргалтай улсуудын эхний тавд тогтмол жагсдаг Нидерланд улсыг ердөө VOC гэх ганцхан том үйлдвэрлэгч компани өнөөгийн хөгжил дэвшилд хөтөлжээ. Тиймээс үйлдвэрлэлийг хөгжүүлснээр байгалийн баялагаас үл хамааран улс орон хөгжин дэвших боломжтой байдаг ажээ.

Харин манай улсын хөгжихгүй байгаа нь удирдагч, ард түмэн аль аль талдаа үүнийг ойлгон ухамсарлаагүйгээс, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлэгээнээс болжээ. Тиймдээ ч бэлэн баялагаа хоосортол нь гадагш гаргаж, хэдэн том уурхайдаа гадныхныг ажиллуулан тэжээхээс цаашгүй байна. Үүгээр зогсохгүй жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх чухал сангаас гишүүд, түүний хамаатнууд мөнгө завшиж байхад манай улсын хөгжихгүй байх нь аргагүй биз.

Гэтэл 1992 онд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн Л.Түдэв гуай мөрийн хөтөлбөрөө “Өрх бүр үйлдвэр, хүн бүр үйлдвэрлэгчид” гэсэн уриан дор явуулж байсан нь тухайн цаг үеэсээ түрүүлсэн мэдлэг, бодлоготой хүн байсныг харуулж байна. Магадгүй тэр үед Л.Түдэв гуай сонгогдож, улс орон даяар үйлдвэрлэлээ хөгжүүлсэн бол өнөөдөр манай улс ямар түвшинд байхыг таах аргагүй юм.

Гэвч одоо ч оройтоогүй бөгөөд Монгол улсаа хөгжүүлэхийн тулд хүн бүр хөдөлмөрлөж, байгаа баялагаа боловсруулан ашиглах аваас хөгжилд хүрэх зам ойрхон байна.

426
таалагдаж байна

24
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Зуны улиралд тослог бүлээн, шингэхэд хялбар хүнсийг сонгон хэрэглэх нь тохиромжтой

2020-07-05

Энгийн тооны алдаа таныг дампууралд хүргэх аюултай!

2020-07-03

Артерын даралт ихсэхэд нөлөөлөх хүчин зүйлс

2020-07-03

Хар тахал хэрхэн баячуудыг улам баяжихад тусалсан бэ?

2020-07-02

Монголын үзэсгэлэнт охид (70 фото) №164

2020-07-01

Өлөндүү амьдарч, тэнэгдүү байхын нууц

2020-07-01

МАНдуулсандаа баярлахаасаа өмнө маш сайн бод!

2020-06-25

Яг үнэндээ бид пээдэлзсэн том цээжнээс өөр юу ч байхгүй хоосон толгойтнууд...

2020-06-23

Сэтгэл хангалуун ээлжийн амралтыг хэрхэн бий болгох вэ?

2020-07-03

Ямар гаригт зүүдэлсэн зүүд зөнтэй вэ?

2020-06-30

Хэвлэл мэдээлэл хэрхэн бидний зан байдал, бодол санаанд нөлөөлдөг вэ?

2020-06-29

Таныг огтхон ч хайрлаж чадахгүй хүний шинж тэмдэг

2020-06-19

Х.Баттулга: 2009 оноос хойш өөрчлөлт ороогүй СЕХ ялзарсан, тиймээс бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцрохыг шаардаж байна

2020-06-30

Шинэ парламентын гишүүд ҮНЭМЛЭХЭЭ гардан авлаа

2020-06-29

Э.Бат-Үүл: Сонгуулийн хууль зөрчиж явуулсан сонгуулийг хүчингүйд тооцох хэрэгтэй!

2020-06-26

Б.Жаргалсайхан: Монголчууд офшортойгоо, ЖДҮ-тэйгээ эвлэрээд дуугай амьдар

2020-06-26

Япон улс газар хөдлөлтийн үед ажиллах чадвартай хурдан галт тэрэг бүтээжээ

2020-07-03

5G сүлжээг нэвтрүүлэхэд их хэмжээний хөрөнгө зарцуулагдаж байна

2020-07-02

Инстаграм-г үүсгэн байгуулагч Кевин Систром Ковид-19 ын эсрэг веб хөтөч бүтээжээ

2020-07-02

Хөлөөрөө удирдах “ХУЛГАНА”

2020-06-29

Реппер Канье Уэст АНУ-ын Ерөнхийлөгчид өрсөлдөхөө мэдэгдлээ

2020-07-06

Э.Энхболд: Хүүхэд гэр бүлийн утга учир гэдгийг ойлгуулж, амлалт авна

2020-07-06

Өвөр Монголд тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдол бүртгэгджээ

2020-07-06

Э.Оюунболд наадмын бэлтгэлдээ гарчээ

2020-07-06

#04 Хасах 18 - Жинхэнэ найз, жирийн найз

2020-07-03

#29 Б.Батням - Манлайллын боловсролын үндэсний төвийн захирал

2020-07-01

#03 Хасах 18 - Халуун сэдэв

2020-06-19

#28 Б.Батнаран - Кофечин залуу өөрийн гэсэн "Нарны брэнд"-ээ нээжээ

2020-06-17

Хоол хийх үед үүсдэг далд эрсдэлүүд

2020-07-03

Японы фирм ухаалаг утастай холбогддог амны хаалт зохион бүтээжээ

2020-07-03

Сансраас үлэмж хэмжээтэй од ор мөргүй алга болжээ

2020-07-01

Агаарын бохирдлыг хамгийн сайн бууруулдаг модод

2020-07-01

Хятадын барилгын компаниуд болзошгүй аюулаас сэргийлэхийн тулд хиймэл оюун ухааныг ашиглаж байна

2020-07-06

Хиймэл оюун ухааны хувьсал: Хүний яриа ойлгодог төхөөрөмжүүд

2020-07-03

"Амазон" компани нүүр царай таних програмаа цагдаагийн байгууллагад ашиглуулахгүй

2020-06-16

iOS-ийн шинэчлэлт iPhone хэрэглэгчдийг уурлуулж байна

2020-06-03

Доржпаламын Эрдэнэцогт: ДАЛААД ОНД

2020-07-02

Далд ухамсар: Яагаад зарим баян хүмүүс ханиа орхиж залуу мисстэй суудаг вэ?

2020-07-02

Залуу үеэ хэт хөөргөж байж буруу замруу оруулчих вий дээ...

2020-06-29

Хөдөө явахдаа машиндаа хэдэн чихэр аваад тавьчихаарай

2020-06-23

"Тесла" компани "Тоёота"-г гүйцэж, дэлхийн хамгийн үнэ цэнэтэй авто үйлдвэрлэгч болов

2020-07-04

Дэлхийн II дайнаас хойших гүн хямралтай нүүр тулна гэв

2020-06-23

Шинзо Абэ иргэдийг тоглолт, үзвэр үйлчилгээ үзэж эдийн засгаа аврахыг уриалжээ

2020-06-19

Эдийн засгийн хямрал дөнгөж эхэлж байгааг анхааруулжээ

2020-06-15

ШУТИС, Нийслэлийн ерөнхий боловсролын Эрин Эверест Интернэшнл сургуультай хамтран ажиллахаар боллоо

2020-07-01

Та 52 долоо хоног хадгаламжийн чалленжэд нэгдэх үү?

2020-07-01

Та 52 долоо хоног хадгаламжийн чалленжэд нэгдэх үү?

2020-06-30

Гадаад худалдаанд эерэгээр нөлөөлөхүйц санхүүжилтүүд нэмэгджээ

2020-06-30

Афганистан дахь АНУ-н цэргүүдрүү халдсан халдлагыг Орос улс санхүүжүүлжээ

2020-07-02

Хятад улс Хонконгтой холбоотой Америкчуудад визны хориг тавина

2020-07-02

Лавров: Европын хил оросуудад хаалттай байна

2020-07-01

ОХУ Монгол Улсыг байранд нь байлгах хүсэлтэй байна

2020-06-30

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Та хэдэн настай вэ?

626 санал өгсөн

51-60
24.28%
41-50
20.13%
31-35
12.94%
36-40
9.58%
25-30
9.11%
21-24
7.19%
13-16
6.23%
17-20
5.27%
65+
5.27%

Өнөө цагт ямар орон дэлхий нийтэд хамгийн их аюул учруулж байна вэ?

1,292

Энэ цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,499

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,708

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

7,118