Улстөрчдөд хариуцлага тооцох боломжуудыг нэхнэ

Улстөрчдөд хариуцлага тооцох боломжуудыг нэхнэ

Авлигын эсрэг олон улсын өдрийг угтсан  “Хууль дээдлэх ёс ба авлига, ашиг сонирхлын зөрчил” сэдэвт чөлөөт хэлэлцүүлэг боллоо.

“Авлигын эсрэг хуульчдын нэг алхам” санаачилгын хүрээнд УИХ-ын гишүүн асан Х.Тэмүүжин тэргүүтэй хуульчид авлига, ашиг сонирхлын зөрчлийн асуудлаар хууль тогтоомжийн шинэчлэл, нөхцөл байдал, улс төрийн хүрээнд болон нийгэмд үүссэн асуудлууд, хүлээлгэх хариуцлагын талаар илтгэл тавьж хэлэлцүүлсэн юм.

Хуульч  Д.Миеэгомбо “Хуульчийн нийгмийн  хариуцлага”, судлаач Х.Номингэрэл “Хууль дээдлэх ёс ба олон нийтийн итгэл”, хуульч Б.Мэргэн “Авлига, ашиг сонирхлын зөрчил ба УИХ-ын гишүүний ёс зүй”, хуульч О.Алтангэрэл “Авлига, ашиг сонирхлын зөрчилтэй тэмцэх Үндсэн хуулийн боломж”, хуульч Д.Сүнжид “Захиргааны хууль бус актын улмаас зөрчигдсөн эрхээ сэргээх боломж”, сэтгүүлч Д.Батбаяр “Мэдээллийн ил тод байдал ба хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө”, УИХ-ын гишүүн асан, хуульч Х.Тэмүүжин “Авлига, ашиг сонирхлын зөрчил, хууль зүйн шинэчлэл” сэдвээр илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв.

Монголд тулгамдаж буй хамгийн гол асуудал нь  авлигын тогтолцоо бий болсон. Бүхэл бүтэн систем тогтсон. Түүнд орсон хүн буцаж гарч чаддаггүй. Энэ тогтолцоог нураах гарцыг олох нь чухал юм. Нөгөө  асуудал нь хуулийн цоорхой, хийдүүлэлт гэдгийг  хуульч, судлаачид хэлж байна. УИХ-аар батлагдан гарч байгаа хуулиудыг судлахад гэнэн алдаатай  бус улстөрчдөөс зориуд өөрсдөдөө зориулсан зорилтот хуулийн заалт, зүйлүүд байдаг аж. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн, сайд нар ЖДҮХС-гийн  хэргийг судлахад эхлээд хууль эрхзүйн орчныг бэлдэж байгаад  дараа нь зээл бөөндөж авсан, тэр бүү хэл одоо нотлох баримтуудыг устгаж, өөрчилж, засч байх магадлалтай гэдгийг хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолж байлаа.

 

Д.Миеэгомбо: ТӨРИЙН АЛБЫГ НАМЫН ХАВСАРГА БОЛГОЖ ХҮЧГҮЙДҮҮЛСЭН

Авлигын тогтолцооны бүтцийг харвал  улс төрийн намуудыг өөрсдийн хөгжүүлж гажуудуулсан мутаци хэлбэрээр нь удаан хадгалахыг зорьж байгаа. Хоёрдугаарт, төрийн албыг намын хавсарга болгож, насыг нь багасгаж, ой санамжийг нь арчиж байна. Гуравдугаарт, энэ бүхнийг харж, хянаж, хариуцлага тооцож, шүүж шийтгэх чиг үүрэг бүхий  хууль хамгаалах тогтолцоо, шүүх эрх мэдлийг  худалдан авч, өмчилж, өөрсдийн зорилгод үйлчлүүлж байна. Цагдаагийн байгууллагын удирдлагыг өнгөрсөн зургаан жилийн хугацаанд 1-2 жил болоод сольж байсан нь ч үүний нэг илрэл. Энэ нь өнөөдрийн нийгэмд үүссэн нөхцөл байдалд ямар нэг хэмжээгээр нөлөөлсөн. Үүнд хуульчдын үүрэг байх ёстой. Энэ байдлаас гарахад, гажгийг засахад бидний оролцоо чухал үүрэгтэй  гэж хуульч Д.Миеэгомбо тодорхойллоо.

 

“ГИШҮҮДИЙГ ЭРГҮҮЛЭН ТАТАХ АСУУДЛЫГ ЦЭЦ ШИЙДВЭРЛЭЖ, УИХ ХҮЛЭЭЖ АВБАЛ ТӨР ЦЭВЭРШИНЭ”

УИХ-ын гишүүд үйлдэл дээрээ баригдаагүй л бол хариуцлага тооцох боломжгүй. Манай улс ийм хуультай. Гэтэл нөгөө тал нь энэ хүмүүс хариуцлага хүлээдэггүй юм гэхэд сонгогчид ядаж тэдэнд өгсөн итгэлээ буцаахыг хүсч байгаа нь ойлгомжтой.  Энэ үүднээс ЖДҮ-ийн асуудлаар  хуульчид хамтран нэр бүхий гишүүдийг   Үндсэн хуулийн цэцэд өгсөн. Энэ асуудлаар хуульч О.Алтангэрэл хэлэхдээ “УИХ-ын гишүүн Үндсэн хууль зөрчсөн асуудлаар цэцээс дүгнэлт гарч байсан анхны жишээ нь С.Зориг агсан юм. Жишиг нь байгаа. Тэгэхээр өнөөдөр тогтоогдоод байгаа ЖДҮ-ийн асуудлаар УИХ-ын гишүүдийг эргүүлэн татах нь үндэслэлтэй гэсэн дүгнэлтийг Цэц гаргаж, түүнийг нь УИХ хүлээж авбал Монголын төр цэвэршинэ. Учир нь гишүүд хууль зөрчихөө, Үндсэн хуулийн хууль дээдлэх зарчим хөндөгдөхөө болино. Өөрөөр хэлбэл, халдашгүй эрхийн дор юу ч хийж болно гэсэн ойлголт тэр үеэс устаж үгүй болно. Үндсэн хуулийн боломж бүрэн бий. Нийгмийн анхаарлын төвд байгаа энэ асуудлаар Цэц ямар шийдвэр гаргах нь вэ, хэр шударга ажилладаг вэ гэдгийг харах л үлдэж байна. Ийм хүмүүс ямар ч сайхан шударга хуультай оронд очоод дахиад хулгай хийнэ гэдгийг би хувьдаа эргэлзэхгүй байна. Энэ хүмүүстэй холбоотой асуудал. Өнөөдөр Монгол Улс хуультай орон. Хуулиар хүн шийтгэдэг үү гэвэл шийтгэдэг. Улсын хэмжээнд 6000 гаруй залуу гэмт хэрэг хийсний улмаас  хоригдож байна. Тэдний дийлэнх  нь өмчийн эсрэг хэргээр орсон байна. Гэтэл хэдэн тэрбумаар нь хуулийн дагуу мэтээр харагдуулж хөрөнгө завшчихаад хариуцлага хүлээхгүй байгаа нь хуулийн сул тал гэхээс илүүтэй хувь хүнтэй холбоотой”  гэв.

 

Х.Тэмүүжин: АВЛИГЫН ТОГТОЛЦОО  ХУУЛИЙНХТАЙ ЗЭРЭГЦЭН ОРШИЖ БАЙНА

 

–Хариуцлага тооцох хуу­лийн заалтууд байдаг ч улстөрчид өөрсдөдөө зо­риулж тэдгээрийг хумидаг, хасдаг, танадаг гажиг нь зуршил болж тогтлоо. Үүнийг засах, өөрчлөх ямар гарцыг та харж байна?

-Хуулийн тогтолцоотой зэрэгцээд авлигын тогтол­цоо оршин тогтнож байна.   Авлигын тогтолцоо өөрийн гэсэн дүрэмтэй, зо­хион байгуулалттай. Ав­лигын мөнгөөр маш хүч­тэй санхүүждэг. Тэд хуулийг өөрсдөдөө зориулж гар­гана, шийдвэрүүдийг ч адил. Төрийг ч өөрсдөдөө зориулж ашиглаж эхэлнэ. Ингээд албан болон албан бус хоёр тогтолцооны зөрчилдөөн үүсч байна, аль нь дээр нь гарах вэ гээд. Албан тогтолцоон дээр нэг асуудал байдаг. Тэр нь ил тод ажиллаж байдаг учраас дүрэм, журамтай. Авлигын тогтолцоо нь эрүүлээс эрүүл бус дүрэм, журам руу шилждэг учраас “Чи үүнийг мэдээлэх юм бол тэрийг чнь зөрүүлээд ил болгоно шүү”, “Чи ийм юм ярьж байгаа бол тэрийг чинь би хэлнэ шүү” хэмээн бие биеэ хатуу барьцаалсан байдаг учраас чөтгөрийн тойргоос гарч ирж үнэнийг ил шулуун хэлэх хүн тэр болгон байдаггүй. Тэгэхээр хүссэн, хүсээгүй бид энэ чөтгөрийн тойргийг тас цохиё гэж бодож байгаа бол хуулийн бүх нөөцийг ямар нэг арга замаар ашиглах хэрэгтэй болно. Түүнээс гадна мэдээллийн ил тод байдлыг хангахад эрэн сурвалжлах сэтгүүлчид мэдээллээ илүү тодорхой болгох ёстой болно. Хаа хаанаа эрсдэлтэй ч бид хөдөлж эхлэхгүй бол албан бус тогтолцоонд улс орноо ч тавиад тууж мэдэхээр болллоо.

Улс төрийн хүрээнээс хальж нийгмийг самар­сан, хуулийг гууль болго­сон авлигын албан бус тог­тол­цооны талаар хууль­чид ийм байр суурийг илэр­хийлж байна. Тэд хариуцлагыг бий болгох, улстөрчдөд хариуцлага тооцох хууль эрхзүйн бүх л боломжийг эрэлхийлж, эрх баригчдаас нэхнэ гэлээ.

Ч.Үл-Олдох

Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Какүрю М.Ананд Хацү башёг орхилоо

2020-01-16

Улсын арслан Ц.Содномдорж: 37 настай бөх ачаалалтай бэлтгэл хийж бүх барилдаанд зодоглох боломжгүй

2020-01-16

Н.Хэрлэн мөсөнд авиралтын Ази тивийн аварга болов

2020-01-13

“Шилдэг тоглогч”-оор Ш.Энхийн-од шалгарчээ

2020-01-12

Д.Энхзул: Харааны шилийг тогтмол зүүх эсэх нь нүдний үндсэн харах чадал хэд байхаас шалтгаална

2020-01-20

Популистууд ба "алгаа тоссон" олон нийт

2020-01-17

Уучлах гэдэг ямар сайхан гээч…

2020-01-16

Насандаа тохируулж амьдралаас суралцахын үнэ цэнэ

2020-01-10

Хөгжмийн зохиолч Б.Чинбатад зориулсан “Niciton & Friends” тоглолт ирэх хоёрдугаар сарын 1, 2-нд болно

2020-01-17

БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг: Драмын театр, Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театр Төв номын сан зэргийг сэргээн засварлана

2020-01-13

Б.Чимидийн нэрэмжит шагналыг академич, гавьяат хуульч Ж.Амарсанаа хүртлээ

2020-01-13

Монголын анхны Анна Каренинаг жүжигчин Н.Баярмаа бүтээнэ

2020-01-11

Уур амьсгалаас болж дүрвэсэн сая сая цагаачдыг хүлээн авахад бэлтгэлтэй байхыг НҮБ анхааруулав

2020-01-22

Дональд Трамп Давосын уулзалт дээр "Нэг их наяд" мод тарина гэж мэдэгджээ

2020-01-22

"Amazon"-ы захирал Жефф Безосын утсыг Саудын Арабын угсаа залгамжлах ханхүү хакерджээ

2020-01-22

Дэлхий нийтийг айлгаж буй "Коронавирус"-ийн тухай таны мэдэх ёстой 6 зүйлс

2020-01-22

“National Geographic”-ийн “Шилдэг 100 зураг”-т Монголын 3 зураг багтжээ

2020-01-19

Метрополитан дахь "Монголын амар амгалан"

2020-01-14

3 жилийн турш өдөр бүр нэг л хувцас өмссөн бүсгүй

2020-01-12

Хятадууд "дуураймал" хотуудаа хэрхэн босгодог вэ?

2020-01-12

Ахмадуудын тэтгэврийг ирэх сарын 1-нээс 25-30 мянган төгрөгөөр нэмэх шийдвэр гаргалаа

2020-01-22

Хурандаа Б.Цогтбаярыг ажлаас нь чөлөөлж, хэрэг үүсгэн шалгаж эхэллээ

2020-01-22

Л.Оюун-Эрдэнэ: Тэтгэврийн зээл тэглэх талаар удахгүй нэгдсэн шийдвэр гаргана

2020-01-22

Гишүүдийг казинодуулсан Элчин сайд Б.Чулуунхүү гэж хэн бэ?

2020-01-22

Цахим халдлагад өртөхгүйн тулд ЯТГАХ ТУСАМ НЯГТАЛ

2020-01-22

Харцага цолны хүндэтгэл үзүүлэх барилдааны тухай

2020-01-22

"United Nude" брэндийн гутлын үзэсгэлэн УИД, Шангри-Ла төвд зохион байгуулагдана

2020-01-22

Төрийн банк гадаад худалдаа эрхлэгчдэд хөнгөлөлттэй нөхцөлтэй санхүүжилтийг санал болгож байна

2020-01-21

#03 Ziko Podcast - Entertainment News

2020-01-22

Ziko's podcast #02 - "Нойрны тухай ярилцая"

2020-01-21

Ziko Подкаст - Танин мэдэхүй (2020.01.20)

2020-01-20

Ferdi & Ziko-ын сонирхолтой podcast - (2020.01.17)

2020-01-17

Тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлөгч миний хариулт авмаар байгаа 13 асуулт

2020-01-22

Шуналын нулимс

2020-01-22

Аарц, адууны махтай шөл ханиадыг эдгээнэ

2020-01-22

Тоймч Ш.Гантулга: Монголд негрүүдээс ТЭНЭГ хүмүүс амьдарч байна...

2020-01-22

Алдарт эхийн одонгийн мөнгийг сар шинийн баярын өмнө олгоно

2020-01-22

Долларын ханш 2750 гарлаа

2020-01-21

Ерөнхийлөгч Х. Баттулга Давосын чуулганд оролцоно

2020-01-19

Суудлын автомашины импорт ТҮҮХЭН ДЭЭД хэмжээнд хүрлээ

2020-01-19

УИХ-ын гишүүн агсан Г.Батхүүгийн гэр бүлийнхэн мэдэгдэл хийлээ

2020-01-22
53:05

"Цензургүй яриа" нэвтрүүлэгт "Хатан дуулал" ТББ-ын тэргүүн, СТА Ж.Баасанжав оролцов

2020-01-22
1:01:24

"Цензургүй яриа" нэвтрүүлэгт онгоцны ослын хохирогч О.Мэргэншагайн авга ах Д.Совд оролцов

2020-01-21
9:39

Англи бүсгүй ямаа самнах, ноолуур бэлтгэх Монгол аргад суралцжээ

2020-01-21

Ганц товчлуур дараад л гоо сайхан болох цаг айсуй

2020-01-19

"Toyota" компани дэлхийн анхны ухаалаг хотын төлөвлөгөөг танилцуулав

2020-01-11

Сансрын “Starliner” хөлөг сансрын станцад хүрч чадсангүй

2019-12-21

2019 онд худалдаанд гарсан шилдэг 5 чихэвч

2019-12-01

"Эр хүний хямрал" - Өнөө цагт эршүүд чанар гэж юуг хэлэх вэ?

2020-01-22

Бодит үнэн VS Үнэний тухай төсөөлөл

2020-01-22

Судлаач Ганаа: Ялалтын зовлонг дараа нь эдэлдэг...

2020-01-20

Улаанбаатарын утааны учир шалтгаан...

2020-01-20

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

БНХАУ
47.46%
АНУ
27.97%
ОХУ
6.36%
Арабын орнууд
5.08%
Хойд Солонгос
2.97%
Израиль
2.54%
Иран
1.69%
Африкийн орнууд
1.27%
Энэтхэг
1.27%
Турк
0.85%
Европын Холбооны орнууд
0.85%
Афганистан
0.85%
Пакистан
0.42%
Бусад
0.42%

Өнөө цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,324

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,569

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,681

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,460