Д.Сүхбаатар: Зөв зэмлүүлсний хүчинд би өдий дайтай явна

Д.Сүхбаатар: Зөв зэмлүүлсний хүчинд би өдий дайтай явна
Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Д.СҮХБААТАРТАЙ ярилцлаа.
 
-Улсын баяр наадмын өмнөхөн Монгол Улсын гавьяат жүжигчин хэмээх эрхэм нэр хүндтэй шагналын эзэн болсон танд баяр хүргэе. Төрийн тэргүүнээс шагнал авахдаа сэтгэл тань нэлээд хөдөлсөн харагдсан. Тухайн үед хамгийн түрүүнд энэ баярт мэдээгээ хэнд дуулгамаар байв? 
 
-Баярлалаа. Шагнуулах болсныг өмнөх өдөр нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газраас залгаж мэдэгдсэн. Энэ сайхан мэдээгээ хамгийн түрүүнд хань болон том охиндоо хэлсэн. Шагнал авсан өдөр Ерөнхийлөгчийн зарлиг унших мөчид Аав ээж минь байсан бол яасан их баярлах байсан бол” гэсэн зэрвэсхэн бодол төрсөн. Харин шагналаа авсны дараа гадагш гарахад хүлээсэн хүмүүсийг хараад сэтгэл догдолсон. Манайхан чинь их сэтгэлийн хөдөлгөөнтэй. Тэдний баярлаж, догдолж байгааг хараад би гэдэг хүн огшсон шүү.
 
-Энэ шагналыг арай эрт авсан бол гэсэн бодол төрсөн үү?
 
-Чин үнэнээ хэлэхэд надад хэзээ ч тийм бодол төрж байгаагүй. Угаасаа энэ шагналыг хөөцөлдөөд авчих юмсан гэсэн бодол байсангүй. Хүмүүс “Та гавьяат жүжигчин бил үү” гэж асуухад нь “Гавьяа байгуулж амжаагүй л явна” гэж хариулдаг байсан. Энэ эрхэм хүндтэй алдрыг нэлээд их зүйл бүтээж байж авдаг гэж би боддог.
 
Дүр бүтээнэ гэдэг жүжигчин хүний хувьд хүсэл мөрөөдлийн туйл. Ядаж хүмүүсийн сэтгэл зүрхэнд хоногшсон нэг дүр бүтээж байж гавьяагаа үнэлж дүгнүүлэх ёстой.
 
Тиймээс надад яагаад гавьяатын шагнал өгөхгүй байна гэж бодож явсангүй. Сэтгэл тайван, амар амгалан явлаа. Ямар сайндаа намайг шагнуулахыг сонссон хүмүүс утасдаж даралтны эм уухыг зөвлөж байх вэ дээ. /инээв/ 
 
-Та тайз, дэлгэцийн хэд хэдэн бүтээлд дүр бүтээсэн. Энэ хугацаанд хүссэн дүрээ чинээнд нь тултал нь илүү нийцтэй санагддаг уу?
 
-Энэ талаар бодож байсангүй. Өөрт оногдсон дүр болгоноо хичээж бүтээдэг. Ёстой “Ажил хийвэл дуустал” гэдэг шиг оногдсон ажпаа тал талаас нь судалж хийдэг. Нас ч явлаа, намба ч суулаа даа. Мэргэжлийн гэдэг нэг томьёо бидний хувьд гавьяа шагналтай дүйцэхүйц хүндтэй юм. Үнэхээр мэргэжлийн жүжигчин юм бол эзэмшсэн мэргэжилдээ мэргэжпийн байх ёстой гэдгийг ойлгосон. Үүнийг Дамчаа ах л алгадаад ойлгуулчихсан.
 
-Өөр мэргэжил эзэмшсэн хүн урлагийн замаар замнах амаргүй даваа. Харин та ингэж болдгийг харуулсан хүн. Ажил үйлсийг нь үргэлжлүүлэх тайз, дэлгэцийн хүн таны гэрт байхгүй ч жүжигчин болох шийдвэрийг та гаргасан нь цаанаа ямар нэг шалтгаантай байв уу?
 
-Ээж минь одоогийнхоор ардын авьяастан байсан. Мундаг уран хүн дээ. Дээр нь шооч, яриандаа зүйр цэцэн үг хэрэглэдэг, хачин их ёжтой хөгшин байсан юм. Миний аав насаараа багшилсан ардын багш хүн. Маш чанга дуутай. Аав ээж минь надад харамгүй авьяас хайрласан гэж би боддог. Хүүхэд байхаасаа урлагг элэгтэй байсан. Цэрэгт татагдаад ч урлаг, уран сайхны ажилд идэвхтэй оролцсон.
 
-Аливаа уран бүтээлчийг үргэлж дагадаг зүйлийн нэг нь магтаал, шүүмж. Ийм эргүүлэгт алдаж, онож явахад таныг түшсэн дотнын анд нөхөр хэн байв?
 
-Миний багш, өнөөдрийн гавЬяа шагнал хүртэх үндэс суурийг нь тавьсан хүн бол Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, найруулагч И.Нямгаваа. Дарханы театрыг Хөгжимт драмын театр болгож, дагалдан жүжигчин шалгаж авч байгааг сонсоод би очсон. Тэр хүн намайг тоож заавраар нь гурван жил дагалдан жүжигчин, нэг ёсондоо урлагийн “А” үсгийг энэ хүнээр заалгасан юм. Сүүлээр нь Соёлын яамны мэргэжлийн комисс очиж, шалгалт авахад нь тэнцэж мэргэжлийн жүжигчин болсон. Нямгаваад магтуулахаас илүү зэмлүүлсэн. Гэхдээ зөв зэмлүүлсний хүчинд би өдий дайтай явна.
 
-Дарханы театрт хэдэн жил ажиллаад Улаанбаатарт ирсэн бэ. Тухайн үед уран бүтээлд тоглох гээд ирсэн болов уу?
 
-Тэр үед би уригдаж, залагддаг амьтан байгаагүй. Аав, ээж минь өндөр настай. Миний дүү аав, ээжийг олон жил тулж, түшиж явсан. Хань ижилтэй болж, хувийн амьдрал, зам мөрөө хөөгөөд явахаар нь хоёр буурлыгаа харах нь миний үүрэг болсон. Ийм шалтгаанаар Дархан хотоос ирсэн хүн дээ, би. Улаанбаатарт ирээд Хүүхдийн театр буюу одоогийн Хүүхэд, залуучуудын театр гэж байхад жил ажилласан.
 
-Та айлын ууган хүүхэд үү?
 
-Би гурван хүүхэдтэй айлын бага нь. Намайг бага байхад эгч маань өөд болж, хоёр сайхан хүүхэд нь надтай нэг гэрт өссөн. Ах минь идэр насандаа бурхны оронд одлоо. Үхэл хагацлыг үзэж л байна. Хорвоо гэдэг хатуу. Төрснөөс дутахааргүй нөхөд маань үгүй боллоо. Өндөр наслах нэг талдаа хэцүү юм. Би энэ жил 70-тай. 70 насанд ирэхэд хамгийн эмзэглэмээр зүйл нь төрөл саднаасаа ялангуяа дүү, хүүхдийнхээ хойно орох хэцүү байдаг юм байна. Дээр нь олон жил нөхөрлөсөн найзууд маань цувраад яваад өгөхөөр ганцаардах юм. Ялангуяа баяр, гунигаа хуваалцах үед айхавтар дурсагдах юм даа, нөхөд минь. “Дайсны цэргүүд ээ, сонсоцгоо” кинонд “Нэгэнт өнгөрсөн андаа дурсахад хүрэл зүрх ч хайлна” гэдэг. Энэ үгийг одоо л ойлгож байна даа.
 
-Нөхөд гэснээс ахмад уран бүтээлчийн хамтарсан “7 дугаар тусгай тасаг” кинонд та дүр бүтээлээ. Нөхөдтэйгөө олон жилийн дараа хамтран ажиллахад сайхан байв уу?
 
-Киночид Монголын кино урлагийн түүхэнд ахмад уран бүтээлчид хамтарсан гурав дахь тохиолдол гэж үзэж байна лээ. Дөрвөн сайхан анд нөхөртэйгөө хамт кинонд тоглох сайхан байлаа. Хүүхэд, залуус ч биднийг жигтэйхэн хүндэлж, хайрласан. Энэ хүндлэл, хайрыг нь ч бид хайраар хариулах хэрэгтэй. Тэгэхгүй бид мундаг, атаман өвгөчүүл гээд байж болохгүй биз дээ. 
 
-Шинэ уран бүтээлийн санал ирсэн үү? 
 
-Одоохондоо чимээгүй л байна. Уран бүтээлд тоглох санал ирвэл чадлаараа үзнэ. Чадахгүй юм байвал “Ах нь барахгүй нь” гэж хэлнэ.
 
-Илэн далангүй ярилцсан танд баярлалаа.
 
-Сүүлийн үед монгол хэл, монгол ёс заншил гаднын соёлын урсгалд өртөж байна. Зүрх шимширмээр болдог. Монголчууд төрөлхийн сониуч ард түмэн. Аливаа зүйлийг дуурайхдаа бич лугаа адил. Солонгосын олон ангит кинонууд манай хүүхэд залуусын сэтгэхүйг эвдэж эхэлсэн. Орчуулгын модон хэлтнүүд янз бүрийн хэллэгийг Монголд оруулж ирлээ. Сүүлийн үед хамгийн өндөр боловсролтой УИХ-ын гишүүд хүртэл монгол хэлээ хугалж, нугалахын үлгэр жишээ болж байна. Монгол хүн хэзээ ч “давхар дээл” гэж ярьдаггүй. Үстэй, сэгсүүргэн, хурган дотортой дээл гэж ярьдгаас биш “давхар дээл” гэдэг үг монгол хэлэнд байгаагүй юм. Би үүнд л их харамсч явдаг. Үүнийг дээр, доргүй бодох цаг нь болж.
 
Соёлын довтолгоон 1960-аад онд Монгол орныг мундаг өөрчилсөн юм. Түүн шиг эх хэлний соёлын довтолгооныг эхлүүлэх цаг болсон байна. Үүнийг сэтгүүлчид та нар уриалж, давалгаалаад өгөөч гэж хүсье. Эх оронч хүн гэж ярихдаа биш хийж бүтээхэд гол зүйл оршдог.
 
Эх орноо хайрлаж байгаа бол эхлээд эх хэлээ хайрлаж, хамгаалах ёстой юм.
 
 
Б.Сэлэнгэ
Эх сурвалж: "Монголын үнэн" сонин

2
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Баялгийн хуваарилалт

2020-01-18

Газар газрын сэтгэхүй...

2020-01-17

Монголчууд бидний асуудлууд

2020-01-13

Хөлс дуссан мөнгө…

2020-01-13

Какүрю М.Ананд Хацү башёг орхилоо

2020-01-16

Улсын арслан Ц.Содномдорж: 37 настай бөх ачаалалтай бэлтгэл хийж бүх барилдаанд зодоглох боломжгүй

2020-01-16

Н.Хэрлэн мөсөнд авиралтын Ази тивийн аварга болов

2020-01-13

“Шилдэг тоглогч”-оор Ш.Энхийн-од шалгарчээ

2020-01-12

Хөгжмийн зохиолч Б.Чинбатад зориулсан “Niciton & Friends” тоглолт ирэх хоёрдугаар сарын 1, 2-нд болно

2020-01-17

БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг: Драмын театр, Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театр Төв номын сан зэргийг сэргээн засварлана

2020-01-13

Б.Чимидийн нэрэмжит шагналыг академич, гавьяат хуульч Ж.Амарсанаа хүртлээ

2020-01-13

Монголын анхны Анна Каренинаг жүжигчин Н.Баярмаа бүтээнэ

2020-01-11

Леонардо Ди Каприо Монголд 10 хонохоор 95 мянган ам.доллар төлжээ

2020-01-19

Австралид үер болж байна

2020-01-19

"Та нар бидний усыг хулгайлж байна": Германчууд "Тесла" компанийн эсрэг жагсаал хийлээ

2020-01-19

Билл Гейтс баячуудаас авдаг татварын хэмжээг нэмэгдүүлэхийг уриаллаа

2020-01-19

Б. Баттөр: Муу муухай бүхнийг харахгүй байгаа нь хүн болж төрсний минь хамгийн том шагнал

2020-01-19

Популистууд ба "алгаа тоссон" олон нийт

2020-01-17

Уучлах гэдэг ямар сайхан гээч…

2020-01-16

Насандаа тохируулж амьдралаас суралцахын үнэ цэнэ

2020-01-10

Азийн хамгийн том цогцолбор сургуульд "Хязгааргүй мөрөөдөл" төсөл амжилттай хэрэгжлээ

2020-01-17

ХААН галерейд “Далны симфони” уран бүтээлийн үзэсгэлэн нээгдлээ

2020-01-16

Харцага цолтонд хүндэтгэл үзүүлэх бөхийн барилдаан энэ сарын 26-нд болно

2020-01-16

“King Tower”: Хуучин орон сууцаа оролцуулах шинэ боломж

2020-01-14

Ferdi & Ziko-ын сонирхолтой podcast - (2020.01.17)

2020-01-17

Ziko Episode#1 - "Өөртөө Итгэх Итгэл"

2020-01-16

2020 онд таны заавал сонсох ёстой подкаст!

2020-01-15

Podcast news - Танин мэдэхүй (2020.01.14)

2020-01-14

Өнгөрсөн жил 165 тэрбумыг цахимаар луйварджээ

2020-01-19

Гэмт хэргийн улмаас 930 хүн амиа алджээ

2020-01-19

Монголд 4600 гадаад иргэн ажиллаж байна

2020-01-19

Талийгаач Ш.Алтантуяагийн хэргийг шуурхай шийдвэрлэх Ажлын хэсгийг байгуулна

2020-01-19

“National Geographic”-ийн “Шилдэг 100 зураг”-т Монголын 3 зураг багтжээ

2020-01-19

Метрополитан дахь "Монголын амар амгалан"

2020-01-14

3 жилийн турш өдөр бүр нэг л хувцас өмссөн бүсгүй

2020-01-12

Хятадууд "дуураймал" хотуудаа хэрхэн босгодог вэ?

2020-01-12

Ерөнхийлөгч Х. Баттулга Давосын чуулганд оролцоно

2020-01-19

Суудлын автомашины импорт ТҮҮХЭН ДЭЭД хэмжээнд хүрлээ

2020-01-19

"Тэтгэврийн зээлийг тэглэсэн нь тэгш хуваарилалтын зарчим болсон"

2020-01-16

Далд эдийн засгийн хэмжээ 2,9 их наяд төгрөг

2020-01-14
7:05

Сонгуульд нэр дэвшигчдийн ПАЯН

2020-01-19
1:43

Н.Номтойбаярын зодоон хийсэн бичлэг ил болжээ

2020-01-17

М.Ариунтулга: 1072-н Л.Наранбаатар миний Хэнтий аймаг дахь лицензийг Америк компанид зарсан

2020-01-16
1:41:29

"Улаан бал" нэвтрүүлэгт Хууль зүйн сайд асан Х.Тэмүүжин оролцов

2020-01-16

Битгий давар бүсгүйчүүд ээ!

2020-01-18

Мэдрэлийн ядаргаа, депресс, сэтгэл гутрал, ЭМО

2020-01-17

Би үхэр Монгол...

2020-01-17

Эмэгтэй хүнд хэдэн насанд нь эр хүн хэрэггүй болдог вэ?

2020-01-15

Ганц товчлуур дараад л гоо сайхан болох цаг айсуй

2020-01-19

"Toyota" компани дэлхийн анхны ухаалаг хотын төлөвлөгөөг танилцуулав

2020-01-11

Сансрын “Starliner” хөлөг сансрын станцад хүрч чадсангүй

2019-12-21

2019 онд худалдаанд гарсан шилдэг 5 чихэвч

2019-12-01

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

БНХАУ
46.34%
АНУ
28.78%
ОХУ
6.83%
Арабын орнууд
4.39%
Хойд Солонгос
2.93%
Израиль
2.93%
Иран
1.95%
Африкийн орнууд
1.46%
Энэтхэг
0.98%
Турк
0.98%
Европын Холбооны орнууд
0.98%
Пакистан
0.49%
Афганистан
0.49%
Бусад
0.49%

Өнөө цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,322

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,566

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,663

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,457