Даланжаргал сумынхан химийн хаягдал дунд амьдарч байна

Даланжаргал сумынхан химийн хаягдал дунд амьдарч байна

Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сум уул уурхайн лиценз хамгийн олонтой. Тэр дундаа жоншны уурхай, үйлдвэрийн тоогоороо тэргүүлдэг. Үйлдвэрийн хаягдал усны өмхий үнэртэж, сумынхан хордож байна гэсэн иргэдийн гомдлын дагуу бид дараах сурвалжлагыг бэлтгэсэн юм. Сумын төвтэй ойрхон байдаг жоншны үйлдвэрийн хаягдал усны далан саяхан задарчээ. Тодруулбал, сумаас 2-3 км-ийн зайд байрлах “Кевин инвест” компанийн жонш угаах үйлдвэрийг түрээслэгч “Эко хэлхээ” компанийн хаягдал усны далан өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард задарч гурван төрлийн химийн хортой бодис агуулсан ус урсаж сумын иргэдийн эрүүл мэнд болон малын бэлчээрт аюул учруулах хэмжээнд хүрлээ гэсэн мэдээлэл ирсэн юм. Тухайн үед аймгийн мэргэжлийн хяналт болон онцгой байдлын байгууллагаас тус компанийн үйл ажиллагааг түр хугацаанд зогсоосон боловч саяхнаас ажиллаж эхэлсэн байна. Иргэдийн хэлж байгаагаар мэргэжлийн хяналтын байгууллага лацаа өөрсдөө авсан гэж байлаа. Үйлдвэрийн ажил эхлэнгүүт өнөөх өмхий үнэр дахин гарч эхэлсэн талаар иргэд хэлж байлаа.

 

Үйлдвэрийн ажиллагаа хэвийн болоход үнэр арилна гэв

 

Энэ талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад “Би энэ ажлыг аваад хоёр сар болж байна. Хууль бусаар үйл ажиллагаа явуулдаг уурхайнуудыг өмнө нь байсан байцаагч овоо цэгцэлсэн байдаг. Уг нь одоо бичиг баримтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа газар байхгүй. Байгаль орчны байцаагч хязгаарлагдмал эрхтэй. Бичиг баримтаа бүрдүүлсэн компанид байгаль орчны байцаагчийн зүгээс ямар нэгэн хориг саад тавих эрхгүй. Тэгвэл ашиг сонирхлын зөрчил болно гэж үздэг. “Эко хэлхээ” компанийн хувьд хуулийн  дагуу олборлолт хийх эрхтэй. Үйл ажиллагааных нь явцад жонш угаасан усны далан задарсан. Энэ тухай мэдээд мэргэжлийн хяналт онцгой байдал дуудаж тухайн өдөр нь дээж авч мэргэжлийн компаниар дүгнэлт гаргуулаад үйл ажиллагааг нь зогсоосон. Мөн нөхөн сэргээх явцыг нь баталж өгөөд түүний дагуу нөхөн сэргээлтийг хийлгэсэн.  Ингээд өнгөрсөн сард нөхөн сэргээлтээ хийж дууслаа гээд биднээр дүгнэлт гаргуулаад явсан юм.  Мэргэжлийн хяналт ирээд лацыг нь авч үйл ажиллагааг хэвийн болгосон байсан. Энэ талаар би саяхан мэдсэн” гэж хариуллаа. Байгаль хамгаалагчийн зүгээс хортой агаарын шинжилгээ хийлгэхээр бодсон боловч хүнд үзүүлж буй хор нөлөөллийнх нь талаар тодорхой хариу тус шинжилгээгээр гардаггүй учир больсон талаараа бидэнд хэллээ. Тус компанийн үйлдвэрээс одоо гарч буй үнэрийн хувьд үйлдвэрийн үйл ажиллагааг нь лацдаж зогсоосны улмаас шүүсэн ус нь эргэлтэд орохгүй байсаар өмхийрч муудсан гэсэн тайлбарыг тэрээр өгсөн юм. Өөрөөр хэлбэл, үйл ажиллагаа нь жигдрээд ирвэл энэ үнэр зүгээр болно. Химийн хортой усыг зөөх боломж байхгүй тул далангаар хамгаалахаас өөр арга алга гэж байлаа.

 

Ганцхан суманд 97 лиценз байна

 

Даланжаргалан сумын талаар мэдээлэл өгөхөд тус сум нь Улаанбаатар хотоос 370 км зайтай бөгөөд 400 мянган га талбай, 2800 хүн ам, 820 гаруй өрх, 126 мянган толгой малтай. Их нартын тусгай хамгаалалтын газартай. Энэ нь аргалийн сүргийн нягтаршлаараа дэлхийд нэгдүгээрт ордог газар нутаг юм. Сумын нутаг дэвсгэрээр Ази, Европ тивийг холбосон авто болон төмөр зам дайран өнгөрдөг. Эдийн засгийн голлох салбар нь мал аж ахуй.  Гэтэл сүүлийн жилүүдэд тус сумын нийт нутаг дэвсгэрийн 70 гаруй хувь нь уул уурхайд өртөөд байгаа юм. Энэ оны байдлаар зөвхөн Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрт хайгуулын 97 лиценз байгаагаас 23 компани идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Сумын оршин суугчдын амьжиргааны голлох салбар болох мал аж ахуй, уул уурхайгаас болж их хумигдсан. Ялангуяа, сумын төвөөс хойд зүгт оршдог Элдэв багийн эргэн тойронд ихэнх уурхай төвлөрсөн байдаг аж.

 

Даланжаргалан сумын хэмжээнд ухагдаж орхигдсон 55 мянга гаруй га талбай, 353 нүх байгаа байна.  Уул уурхайн компаниудын нийгмийн хариуцлага гэж байдаг. Тэгвэл тус суманд энэ олон уурхай, баяжуулах үйлдвэрүүдээс нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд гэж нэг цэцэрлэг, нэг ухаалаг худаг өгснөөс өөр бүтээн байгуулалтыг хийгээгүй л байна.

 

Сумын иргэдийн хувьд уул уурхайн компаниудын хортой нөхцлийг эсэргүүцдэг ч яаж ч чадахгүй энэ хүртэл явж ирснийг бидэнтэй уулзах үеэрээ хэлж байв. Мал аж ахуйн салбар нь нэгэнт хумигдсан тул уурхайд ажиллахаас өөр сонголтгүй болсон залуус тэнд олон байна. Сурвалжлагын эхэнд дурдсан хаягдал усных нь далан задарсан “Эко хэлхээ” компанийн ажилтан залуутай бид уулзсан юм. Тэрээр 650 мянган төгрөгийн цалин авдаг. Уул уурхайд ажиллахаас өөр сонголт байхгүй талаар хэлж байлаа.Түүнчлэн хүнд, хортой нөхцөлд ажилладаг компанийн зүгээс хор тайлах вакус л өгдөг гэж байв.

 

“Сүүлийн жилүүдэд эрүүл уушгитай мал олдохоо больсон”

 

“Манай багийн малчид сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн хор уршгийг ихээр хүртэж байна. Мал уурхайн нүхэнд унаж үхэх, хамгаалалтын торонд биеэ урах, хортой ус уух гээд хохирох нь элбэг. Үүнээс гадна шууд бус хохирол их байна. Машины тоосжилт, хөл хөдөлгөөнөөс үүдэн манай нутагт зун ирэхээ байлаа. Бэлчээр багасч, ундны ус ховордсон. Манайхаас сүүлийн хэдэн жил эрүүл уушгитай мал гарахаа больсон. Мал хийх бүрт уушги нь өвчтэй гарах болсон. Ямар сайндаа хэдэн малаа нядлаад төв суурин газар бараадах талаар бодож байна” гэж Даланжаргалан сумын Элдэв багийн малчин Э ярилаа. Мөн тус багийн иргэн Б.Дашцэрэн “Амаараа сагадаг байсан худаг ширгэж адуу, үхэр далдардаг байсан хөндий хөхөрч байна. Малаа услах нь битгий хэл өөрсдөө ч уух амны усгүй болоод байна. Амьд явах, амьдрах эрхээрээ хохирч байна” гэсэн юм.

 

Түүнчлэн Даланжаргалан сумын Олон-Овоо багийн иргэд тоосжилтоос болж хэцүүхэн нөхцөлд амьдарч байна. УБТЗ-ын чулуу бутлах үйлдвэр, нүүрс ачилтын дөрвөн том зам, цемент боловсруулах үйлдвэр, жонш бутлах, савлах ачих газар, тэдгээрийн тээвэрлэлт хийдэг 1000 гаруй том оврын ачааны машины тоос, тортгийн хамгийн оргил бөөгнөрөл энд байдаг. Тал бүрт бутлах үйлдвэр конвейрийн дуу чимээ, тоосжилт бас дээр нь тэсэлгээ, галт тэрэг болон сэлгээний ажлын дуу чимээ гээд хуримтлагдах сөрөг байдлын нөлөөлөл хэдий хэмжээтэй гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.Нутгийн залуучууд хэрэндээ тэмцсээр байгаа аж.  Даланжаргалан сумын нутгийн зөвлөлийн гишүүн Б.Эрдэнэбаяр “Байгаль хамгаалах иргэдийн бүлгэм байгуулж ажиллаж байна. Энэ бүлгэм нь уул уурхай болон үйлдвэрүүдийг хууль ёсны дагуу үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа эсэхийг иргэдийн зүгээс  хянуулах зорилготой. Бидний зүгээс сумын ойр орчимд хортой бодис ашиглан үйл ажиллагаа явуулж байгааг болиулах, хэрэв үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэн явуулбал дэлхийн жишигт нийцүүлэн далан болон бусад хамгаалалтын зүйлсээ барьж байгуулахыг шаардаж байгаа” хэмээн ярилаа.

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Алдарт эхийн одонгийн мөнгийг сар шинийн баярын өмнө олгоно

2020-01-22

Долларын ханш 2750 гарлаа

2020-01-21

Ерөнхийлөгч Х. Баттулга Давосын чуулганд оролцоно

2020-01-19

Суудлын автомашины импорт ТҮҮХЭН ДЭЭД хэмжээнд хүрлээ

2020-01-19

Цахим халдлагад өртөхгүйн тулд ЯТГАХ ТУСАМ НЯГТАЛ

2020-01-22

Харцага цолны хүндэтгэл үзүүлэх барилдааны тухай

2020-01-22

"United Nude" брэндийн гутлын үзэсгэлэн УИД, Шангри-Ла төвд зохион байгуулагдана

2020-01-22

Төрийн банк гадаад худалдаа эрхлэгчдэд хөнгөлөлттэй нөхцөлтэй санхүүжилтийг санал болгож байна

2020-01-21

"Эр хүний хямрал" - Өнөө цагт эршүүд чанар гэж юуг хэлэх вэ?

2020-01-22

Бодит үнэн VS Үнэний тухай төсөөлөл

2020-01-22

Судлаач Ганаа: Ялалтын зовлонг дараа нь эдэлдэг...

2020-01-20

Улаанбаатарын утааны учир шалтгаан...

2020-01-20

“National Geographic”-ийн “Шилдэг 100 зураг”-т Монголын 3 зураг багтжээ

2020-01-19

Метрополитан дахь "Монголын амар амгалан"

2020-01-14

3 жилийн турш өдөр бүр нэг л хувцас өмссөн бүсгүй

2020-01-12

Хятадууд "дуураймал" хотуудаа хэрхэн босгодог вэ?

2020-01-12

УИХ-ын гишүүн агсан Г.Батхүүгийн гэр бүлийнхэн мэдэгдэл хийлээ

2020-01-22
53:05

"Цензургүй яриа" нэвтрүүлэгт "Хатан дуулал" ТББ-ын тэргүүн, СТА Ж.Баасанжав оролцов

2020-01-22
1:01:24

"Цензургүй яриа" нэвтрүүлэгт онгоцны ослын хохирогч О.Мэргэншагайн авга ах Д.Совд оролцов

2020-01-21
9:39

Англи бүсгүй ямаа самнах, ноолуур бэлтгэх Монгол аргад суралцжээ

2020-01-21

Тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлөгч миний хариулт авмаар байгаа 13 асуулт

2020-01-22

Шуналын нулимс

2020-01-22

Аарц, адууны махтай шөл ханиадыг эдгээнэ

2020-01-22

Тоймч Ш.Гантулга: Монголд негрүүдээс ТЭНЭГ хүмүүс амьдарч байна...

2020-01-22

Уур амьсгалаас болж дүрвэсэн сая сая цагаачдыг хүлээн авахад бэлтгэлтэй байхыг НҮБ анхааруулав

2020-01-22

Дональд Трамп Давосын уулзалт дээр "Нэг их наяд" мод тарина гэж мэдэгджээ

2020-01-22

"Amazon"-ы захирал Жефф Безосын утсыг Саудын Арабын угсаа залгамжлах ханхүү хакерджээ

2020-01-22

Дэлхий нийтийг айлгаж буй "Коронавирус"-ийн тухай таны мэдэх ёстой 6 зүйлс

2020-01-22

Какүрю М.Ананд Хацү башёг орхилоо

2020-01-16

Улсын арслан Ц.Содномдорж: 37 настай бөх ачаалалтай бэлтгэл хийж бүх барилдаанд зодоглох боломжгүй

2020-01-16

Н.Хэрлэн мөсөнд авиралтын Ази тивийн аварга болов

2020-01-13

“Шилдэг тоглогч”-оор Ш.Энхийн-од шалгарчээ

2020-01-12

Ганц товчлуур дараад л гоо сайхан болох цаг айсуй

2020-01-19

"Toyota" компани дэлхийн анхны ухаалаг хотын төлөвлөгөөг танилцуулав

2020-01-11

Сансрын “Starliner” хөлөг сансрын станцад хүрч чадсангүй

2019-12-21

2019 онд худалдаанд гарсан шилдэг 5 чихэвч

2019-12-01

#03 Ziko Podcast - Entertainment News

2020-01-22

Ziko's podcast #02 - "Нойрны тухай ярилцая"

2020-01-21

Ziko Подкаст - Танин мэдэхүй (2020.01.20)

2020-01-20

Ferdi & Ziko-ын сонирхолтой podcast - (2020.01.17)

2020-01-17

Хөгжмийн зохиолч Б.Чинбатад зориулсан “Niciton & Friends” тоглолт ирэх хоёрдугаар сарын 1, 2-нд болно

2020-01-17

БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг: Драмын театр, Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театр Төв номын сан зэргийг сэргээн засварлана

2020-01-13

Б.Чимидийн нэрэмжит шагналыг академич, гавьяат хуульч Ж.Амарсанаа хүртлээ

2020-01-13

Монголын анхны Анна Каренинаг жүжигчин Н.Баярмаа бүтээнэ

2020-01-11

Д.Энхзул: Харааны шилийг тогтмол зүүх эсэх нь нүдний үндсэн харах чадал хэд байхаас шалтгаална

2020-01-20

Популистууд ба "алгаа тоссон" олон нийт

2020-01-17

Уучлах гэдэг ямар сайхан гээч…

2020-01-16

Насандаа тохируулж амьдралаас суралцахын үнэ цэнэ

2020-01-10

Ахмадуудын тэтгэврийг ирэх сарын 1-нээс 25-30 мянган төгрөгөөр нэмэх шийдвэр гаргалаа

2020-01-22

Хурандаа Б.Цогтбаярыг ажлаас нь чөлөөлж, хэрэг үүсгэн шалгаж эхэллээ

2020-01-22

Л.Оюун-Эрдэнэ: Тэтгэврийн зээл тэглэх талаар удахгүй нэгдсэн шийдвэр гаргана

2020-01-22

Гишүүдийг казинодуулсан Элчин сайд Б.Чулуунхүү гэж хэн бэ?

2020-01-22

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

БНХАУ
47.46%
АНУ
27.97%
ОХУ
6.36%
Арабын орнууд
5.08%
Хойд Солонгос
2.97%
Израиль
2.54%
Иран
1.69%
Африкийн орнууд
1.27%
Энэтхэг
1.27%
Турк
0.85%
Европын Холбооны орнууд
0.85%
Афганистан
0.85%
Пакистан
0.42%
Бусад
0.42%

Өнөө цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,324

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,569

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,681

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,460