Бүсээ айлд орхиж болдоггүй тухай...

Бүсээ айлд орхиж болдоггүй тухай...

Нэг хавар Мөнгөнморьтийн шоронгоос оргоод Их Хэнтийн хөвчид гарчихав. Явган нүцгэн долоо хоног тэнээд эцэстээ модны цагаан золтос зулгаан гол зогоож явтал алсад утаа харагдлаа. Зүтгэсээр яваад очтол ширвээ сахалтай нэгэн эр гал дээр мах шараад сууж байна.

Шарсан махны үнэрт ухаан балартаад, өвдөг нуглардаг юм. Тэгтэл тэр эр том хутганыхаа үзүүрт цус нь дусалсан шүүрхий мах өлгөөд өглөө. Би мөлхөж очоод гараараа авч идэх тэнхэл хүрээгүй учир махыг амаараа авав. Намайг махаа идэж дуусахыг хүлээж байгаад тэр эр,

– За нааш суу. Чамайг хэрвээ гараараа авсан бол зүйл дуусгачих байсан юм гэж билээ.

Тэгээд бид хоёр хөвчийн андууд болсон юм даа. Тэр маань бас шоронгоос оргоод хээрээр гэр, хэцээр дэр хийгээд хэдэн жил болсон эр байж билээ. Чанга эр байсан даа. Их Хэнтийн тайгад түүний мэдэхгүй жалга гэж байхгүй байдагсан. Бид хоёр хөвчийн гүн хэд хэдэн оромж агуйтай, сэлгэх хэдэн морьтой, буу саадаг хувцас хунараар тасраагүй дээ. Тэгээд хоёулаа Ерөөгийн дэлгүүрийг дээрэмдэж байгаад тэр маань цээжээрээ буудуулж, хоёр хоног агуйн мухарт шархны халуундаа дэмийрч байгаад өнгөрөв. Үхэхийнхээ өмнө гэнэт ухаан нь саруулсаж ирдэг юм.

– За хө, анд минь. Чи хэзээ нэгэн цагт Арвайхээр ороод ээжтэй минь уулзаарай. Гэрийнхээ гадаа тийм тэмдэгтэй, тийм нэртэй хүн бий. Таны хүү таныгаа хэзээ ч мартаагүй юм шүү гэж хэлээрэй гэж захиад нэг сүрхий зогиссоноо явчихаж билээ.

Тайгад ганцаараа болж авсан хойно, ер нь энд ингэж тэнэж яваад тэнэсэн сумны бай болж золбин нохой ч тойрмоор үхлээр үхснээс нутгийнхаа барааг хараад үхвэл ч үхье, баригдвал ч баригдая гэж шийдээд нутаг гараад давхичихлаа. Өдөр унтаж, шөнө нь цогиулж явсаар Арвайхээр ордог юм. Нөгөө самганыг эрсээр байж олж очлоо. Ануухан самган ганц гэрээр нутаглаж байна. Хүүтэй чинь хамт ингэж тэгэж амьдарч байгаад ирлээ. Хүү тань үхэхдээ ийм үгийг таньд дамжуулаарай гээд өнгөрсөн дөө гэж хэлбэл, эмгэн ер хүний урманд нулимс ч гаргасангүй.

– Би хүүгийнхээ хойтхыг хэдийнэ уншуулчихсаан гэж байна. Тэгснээ, – За чи миний хүүгээс ялгаа юу байхав. Одоо хүү минь болоод надтай хамт амьдар.

Надад хурааж цуглуулсан жаал жуулхан юм бий. Адуу мал ч бас хоосонгүй. Арчаатай тордоод явбал бид хоёрт хүрэлцэнэ. Энэ мөчөөс эхлээд ээж үр хоёр болж явьяа гэж байх юм.

Би “-Тэгье” л гэлээ. Тэгээд хэд хонож байтал ер тэнд байж суухад тэсэмгүй болоод ирдэг юм. Тэр эмгэн ёстой морь шиг хоёр сайхан морьтой. Тэр хар, хээр хоёр морь бол эр хүний хийморийг сэргээсэн, нудийг булаасан адгууснууд даа. Эмгэн ээж маань хүүгээ ирнэ гэж хүүдээ тэр хоёр морийг хадгалж байсан юм гэдэг. Тэгээд нэгэн үдэш нөгөө хоёр морийг нь ойрхон шиг архалчихаад, орой хоолны дараа бие засдаг гэж хэлээд сэлдэн гарлаа.

Очоод нөгөө хоёр морийг тайлж нэгийг нь мордоод, нөгөөг нь хөтлөөд давхиулж гардаг юм. Шөнөжин баруун зүгт давхиулав. Үүр цайх үед нэгэн хонхорт хоёр морио уячихаад, чулууны ёзоор тохмоо дэрлээд хэвтээд өглөө. Нэг сэрэхнээ нь нөгөө эмгэн хажууханд аргал түүчихсэн явж байх юм. Хүүе, энэ чинь юу билээ гээд гайхаад өндийвэл,

– Миний хүү ээ, орж цайгаа уу гэж дуудаж байна.

Тэгэхнээ нь шөнөжин эмгэний гэрийг алсуурхан шиг тойроод давхичихсан байж билээ. Би хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж явахдаа тэгэж төөрч мунгинасан минь үгүй. Одоо яахав дээ, хар цагаан дуугүй босоод гэрт нь орж, хийж өгсөн цайнаас нь ууж суутал эмгэн хэлж байна.

– За хүү минь, уг нь би чамайг надад хань болох болов уу гэж бодсон юм. Гэтэл сэтгэл чинь тогтохгүй хүн юм. Чи явах гэснээрээ яв даа. Наад хоёр адгуусаа ч аваад яв. Хүүгүй үлдэж байгаа надад ийм хоёр морины хэрэг юу билээ, хэн надад харж өгөх билээ. Чам шиг нэгнийх нь нүдний хорхой ороод алга болж өгөх биз гэж байна.

Бас надад айлд бүү бүсээ орхиж байгаарай, чамайг аргамжчихдаг юм шүү гэв. Эмгэнд хар авхуулахгүй гээд сэлдэн гарсан маань буруудаж, шөнөжин гэр тойрч давхисны учир тэр байж. Эмгэн намайг сэжиглээд л байсан байгаа юм. Бүсийг минь барьчихаад намайг гэрээ тойруулаад шөнөжин давхиулчихаа өлхөөн мэдэх айхтар хатуу уншлагатай эмгэн байсан даа.

Тэгээд надад замын хүнс бэлдэж өгөөд нутаг зүг минь мордуулж билээ..

Тэр хоёр морийг нь унаад Арвай хээрийн талын зах руу ороод галгиулж явав. Орой нар шингэх гэж байсан юм. Гэтэл гэнэт нүдний буланд гэрэл гялсхийх шиг болдог юм. Харвал 69 машины шил шингэж байгаа нарны гэрэлд тэгэж гялсхийсэн байж. Арвайхээрийн цагдаагийн машин миний араас хөөж байгаа нь тэр. Тэгээд л жолоогоо тавиад л пурхийлгэчихсэн дээ. Арвайхээрийн талыг 69 машинд гүйцэгдэлгүй л туулаад гарсан, тийм л гаргуун гайхалтай сайхан амьтад байсан даа, тэр хоёр морь. Тэгээд сайхан хос морьтой нутагтаа ирж байж билээ.

/Үнэхээр ч нутгийнхан 50-иад оны сүүлээр түүнийг хосгүй сайхан хоёр морьтой ирсэн гэх билээ/

ХУУЧ ХӨӨРӨХҮЙ.

1986 оны 8 сарын эхээр юмдаг. Нутгийн нэгэн хөгшинтэй ганзага нийлж хоёр хоног холыг зорьж билээ. “Хээрийн замд эр ижилсдэг” гэдэг. Хэдий тэгэхэд би 9-р ангийн хүү байсан ч тэрбээр надтай үеийн мэт хөөрөлдөж, өдөржин дөрөө харшуулж явахдаа, үдэшжин аргалын галын гэрэлд мах шарж суухдаа олон сонин сайхныг хүүрнэж билээ. Түүнээс зөвхөн нэгийг нь сөхөхөд ийм байна.

Б.Номинчимэд

4
таалагдаж байна

4
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

"ХАСАХ 18" Podcast #01 - Өөрийнхөөрөө "суга" бай

2020-05-20

CAAK PODCAST #24 Р.Булгамаа - Хүүхэд хүчирхийлсэн хүнийг хөнгөлөх хэрэгтэй.

2020-04-29

#27 Ziko's Podcast - Эрэгтэй эмэгтэй сайн найзууд гэж байдаг уу?

2020-04-28

Ziko's podcast #26 - Сэтгэцийн эмгэгтэй байж болзошгүй хүнийг хэрхэн таньж мэдэх вэ?

2020-04-20

Цар тахлын үеэр үйл ажиллагаа нь цэцэглэж буй 3 бизнесийн салбар

2020-05-24

Нүүрсний экспорт жигдрэхэд багагүй хугацаа орохоор байна

2020-05-22

Монголбанкнаас зорилтот бүлэгт чиглэсэн ипотекийн зээлийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлнэ

2020-05-20

Өрхийн сарын дундаж зарлага өмнөх улирлаас 5.3 хувиар өсжээ

2020-05-20

Туул, Сэлбэ, Дунд голын эргийн дагуу эрүүл мэнд, соёл, амралтын орчныг бүрдүүлнэ

2020-05-25

Баавгай малчин айлын үхэр барьжээ

2020-05-25

Хачигт халдвараас сэргийлэх ЗӨВЛӨГӨӨ

2020-05-25

Хөл хориог зургаадугаар сарын 30 хүртэл сунгахаар боллоо

2020-05-25

У.Болдбаатар: Дүүргийн криминалистикийн шинжилгээний тасгийн шинжээчид ачаалал ихтэй ажилладаг

2020-05-25

Нимбэг, зөгийн балтай усыг 365 өглөө уусны дараа…

2020-05-21

Мацаг бол гайхамшиг, гэхдээ битгий шунаарай

2020-05-20

Коронавирусын вакциныг үйлдвэрлэхэд яагаад хугацаа ихээр шаардагдах вэ?

2020-05-17

Махан хоолтнууд сэтгэл санааны хувьд илүү тогтвортой байдаг

2020-05-13

Уйлахын ач тус

2020-05-12

Зарим хүмүүс яагаад 100 нас хүрсэн ч оюун ухаан нь саруул хэвээрээ байдаг вэ?

2020-05-07

Тусгаарлалтанд дотогшоо хүмүүс илүү зовдог

2020-05-05

Хэрхэн тань шиг мундаг "Influencer" болж түүгээрээ мөнгө олох вэ?

2020-05-25

"Уйлдаг", "Хиншүү" С.Ганбаатар та ялсан...

2020-05-25

Хүний итгэлийг алддаггүй хүмүүс л “итгэмтгий” байдаг

2020-05-25

2 тэрбум жилийн настай Анагаах увдист Шунгит чулуу

2020-05-23

Германд зарим ангийн хичээлийг 5 дугаар сарын 11-ний өдрөөс эхлүүлсэн байна

2020-05-14

Испанийн сургуулиуд танхимын сургалтаа есдүгээр сараас эхлүүлнэ

2020-05-12

Ш.Анхмаа: Нийслэлийн бүх сургууль хоёр ээлжид бүрэн шилжлээ

2020-05-12

Дэлхий дээрх хамгийн өндөр цалинтай 10 мэргэжил

2020-05-05

Хятадын геостратеги, тэнгисийн орон зайн төлөөх өрсөлдөөн

2020-05-16

Баабар: Жийргэвч орны зовлон

2020-05-11

Корона хямрал бол ертөнцийн төгсгөл биш харин нэг бүхэл эриний төгсгөл

2020-05-02

Дэлхийн хэвлэлүүд: "Барууны улс төрчдийн коронавирусын эсрэг авсан арга хэмжээ хангалтгүй байлаа"

2020-03-24

Байшинг "3D"-ээр хэвлэдэг болох нь

2020-05-06

Робот хэр их ажлын байрыг төлөөлж байгаа вэ?

2020-05-05

БНХАУ-д хэрхэн Facebook ордог вэ?

2020-05-05

“Apple” компани хямд “iPhone SE” загвар худалдаанд гаргана

2020-04-16

+ 39 хэмийн зээлийн хүү

2020-05-25

ХХБанк 500 сая ам.долларын бондоо хугацаанд нь амжилттай төлж, Монгол Улсынхаа нэр хүндийг олон улсын зах зээлд өргөлөө

2020-05-25

Азийн хөгжлийн банкны ажлын байр нэмэгдүүлэх төслийн зээл

2020-05-22

Худалдаа, хөгжлийн банк “ТОП 100 ААН”-д 19 дэх жилдээ шалгарлаа

2020-05-21

Гадаадад гацсан Монголчууд...

2020-05-25

Хэрхэн гүйх дуртай болох вэ?

2020-05-17

Хүүхдээ хүмүүжүүлэхийн тулд өөрөө эхлээд тоглож сурах хэрэгтэй

2020-05-07

Зардал багатайгаар хэрхэн аялах вэ? Таньд юу хэрэгтэй вэ?

2020-05-07
1:08

Салхитын ордын авлигачдыг үйлдэл дээр нь барьж 1.3 сая ам.долларыг хураан авч, улсын орлого болгожээ

2020-05-25

Я.Санжмятав: 100 сая төгрөг бол дэнчин биш,татвар. Буцааж олгохгүй

2020-05-20

ЭМЯ: Дахин дөрвөн халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн коронавирусын тохиолдол 140 боллоо

2020-05-18

Д.Нямхүү: Коронавирусийн халдварын үдээс хойших шинжилгээгээр 37 тохиолдол нэмэгдэж, 98 боллоо

2020-05-14

Хиймэл оюун ухаанаар эмгэг бүхий генийг олж илрүүлнэ

2020-05-06

Хиймэл оюун ухаан сэтгэл судлалын салбарт

2020-05-04

Хиймэл оюун хамгийн өргөн ашиглагдаж буй 3 салбар

2020-05-01

Хиймэл оюун ухаанаар хүний бодлыг бичигт хөрвүүлнэ

2020-04-30

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Та хэдэн настай вэ?

341 санал өгсөн

51-60
26.98%
41-50
18.18%
31-35
14.08%
36-40
9.97%
25-30
7.62%
13-16
6.45%
21-24
6.45%
17-20
5.87%
65+
4.4%

Өнөө цагт ямар орон дэлхий нийтэд хамгийн их аюул учруулж байна вэ?

1,246

Энэ цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,462

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,686

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

7,029