Сүр дуулиант ховор эмийн ургамал дэрвэгэр жиргэрүү чинь үхэр гоньд л юм биш үү?

Сүр дуулиант ховор эмийн ургамал дэрвэгэр жиргэрүү чинь үхэр гоньд л юм биш үү?

Saposhnikovia divaricata (Turz.) Schisch. :Дэрвэгэр жиргэрүү

Биологийн шинжлэх ухаанд “байгалийн” болон “зориудын” гэсэн хоёр шалгарал бий. Зориудын шалгарал нь хүн өөрсдөдөө ашигтай шинж чанаруудыг удамшуулж таримал ургамлын сорт, малын үүлдэрүүд бий болгосныг хэлнэ.

Зориудын таримал ургамал, мал нь байгальд гай болчих гээд байдаг. Манай Байгаль орчинг хамгаалах тухай хуульд олон улсын жишгээр зохистой ашиглах гэсэн үг орсон нэг учир нь энэ. Тухайлбал, буудай тарьсан талбай тодорхой хугацааны дараа шим тэжээлгүй болдог. Гэхдээ таримал ургамал л байгалийн үйл явцыг хурдасгаад байгаа болохоос бус энэ нь байгальд байнга л явагдаж байдаг үйл явц юм. Чухамхүү ингэж шим тэжээлгүй болсон хөрсийг буцааж шим тэжээлтэй болгох үйл явцыг шүхэртэнгүүд гэгдэх ургамлууд гүйцэтгэнэ. Хаягдсан талбайд үхэр гоньд, хонин гоньд, шүхэргэнэ, хонин шүүр гэх зэрэг зэрлэг ургамлууд ихээр ургадаг нь шүхэртэнгүүд ажлаа хийж байгаа хэрэг аж. Үүнийг тариалан эрхэлдэг газрууд сайн мэднэ. Энэ нь байгаль эх өөрөө газрын шим тэжээлийг бий болгож байгаа үйл ажиллагаа юм.

Манай улсад 800 зүйл эмийн ургамал ургадаг. Ихэнх шүхэртэнгүүд энэ ангилалд багтана. Иймд байгалийн шүхэртэн ургамлуудын нөөцийг олон улсын жишигт нийцсэн аргаар үнэн зөв тогтоож нөхөн сэргэх боломжтой хэмжээгээр ашиглан олсон мөнгөө зорилтот сан байгуулан хуримтлуулах ёстой юм. Энэхүү зорилтот сангийн мөнгөөр атаршсан газруудад шүхэртэн ургамлаа зориудаар тарих ёстой. Ингэж гэмээ нь эмийн үйлдвэр байгуулах стандартад тохирсон нөөцтэй болно. Нөөцтэй газарт гадны хөрөнгө оруулагчид орж ирнэ. Ингээд сум, багт эко эмийн үйлдвэрүүд байгуулагдаж эцсийн бүтээгдэхүүнээ экспортлон валютын нөөцтэй болох боломжтой болно. Харин зорилтот сангийн мөнгө сум, багийн иргэдийн нэр дээр тэгш, шударгаар хуваарилагдан банкинд хадгалагдаж, хэрхэн өсч буй нь хэнд ч ойлгогдохоор ил тод байх ёстой юм. Энэ юу гэсэн үг вэ гэхээр эмийн үйлдвэрийн хувьцааг сум багийн иргэд давуу эрхээр өөрсдөөсөө нэг ч төгрөг гаргахгүйгээр тэгш, шударга эзэмшинэ гэсэн үг. Ингээд орон нутгийн иргэд унтаад босоход л хадгаламж нь өсч байх нөхцөл бүрдэнэ. Орон нутаг ажилгүйдлээс салж, олон улсын хөгжингүй гэсэн ангилалд багтана. Үүнийг л зохистой ашиглах (sustainable use) гээд байгаа юм. Гэтэл манай БОАЖЯ үүнийг огт хэрэгжүүлдэггүй. Яагаад гэвэл зохистой ашиглах нь байгаль болон иргэдэд ашигтай.

Харин хуулиа зөрчин тас харамлаж зохисгүй ашиглах нь яамны сайд, түшмэд авлига аван баяжихад ашигтай. Иймээс манай Н.Цэрэнбат сайд болон ургамал, амьтны нөөц хариуцсан түшмэд олон улсын жишигт нийцсэн нөөц тогтоох аргууд инноваци болон амьдралд нэвтрэхээс үхтлээ айдаг.

БОАЖЯ олон улсын жишигт нийцэхгүй аргаар амьтан, ургамлын нөөц тогтоох ажлыг төсвийн мөнгөөр хааяа хийлгэдэг.Гарсан амьтны тооллого, ургамлын нөөцийг нь олон улс хүлээн зөвшөөрдөггүй. Олон улс хүлээн зөвшөөрдөггүй учир амьтан, ургамалдаа олон улсын квот авч чаддаггүй. Квот авч чаддаггүй учраас олон улсын гэрээнийхээ квот авах, зөвшөөрөл олгох журмыг хэрэглэдэггүй. Квот авах, зөвшөөрөл олгох журмыг хэрэгжүүлдэггүй учраас Монгол Улс 183 улсаас муу, муухайн бодит жишээ болон дурдагддаг. Олон улсын гэрээгээ биелүүлэхгүй байгаа улсыг өөрөөр яах ч билээ. Яагаад ингээд байдгийг батлахын тулд уншигч танаас асуух нэг зүйл байна.

Мануул мийг орон нутагт мягуй, ногоолин гэх мэтээр янз бүрээр нэрлэдэг. Дээр дурдсан хаягдсан талбайд хогийн ургамал болон ургаж тариаланчдын хараалыг бардаг үхэр гоньд (Saposh­nikoviadivaricataTurz. Schis­chk) хэмээх шүхэртэнг ч нутаг болгонд хонин шүүр, шүхэргэнэ, хонин шүхэргэнэ, зэгнэ хэмээн янз бүрээр нэрлэдгийн нэг нь нөгөө алдартай дэрвэгэр жиргэрүү юм.

Хаа сайгүй ургадаг, хүн болгон мэддэг, давсалж савласан ногоон дотор хүртэл “давхиж явдаг” гоньдыг мэдэхгүй нэрээр нь нэрлэж яамны шинэ сайд урьд байсан сайдынхаа тушаалыг хүчингүй болгон энэ ургамалд зөвшөөрөл олгон мэдээж авлига авч, буух болохоороо буцаан хорьдог гажиг жишиг тогтоод удсан. Эмийн үнэт түүхий эд төдийгүй атаршсан газрыг буцаан шим тэжээлтэй болгодог энэхүү ашигт ургамлыг та байсан бол үхэр гоньд гэх үү. Эсвэл сүр дуулиант эмийн ховор ургамал дэрвэгэр жиргэрүү гэх үү.

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Монголын үзэсгэлэнт охид (70 фото) №164

2020-07-01

Өлөндүү амьдарч, тэнэгдүү байхын нууц

2020-07-01

МАНдуулсандаа баярлахаасаа өмнө маш сайн бод!

2020-06-25

Яг үнэндээ бид пээдэлзсэн том цээжнээс өөр юу ч байхгүй хоосон толгойтнууд...

2020-06-23

Аюулын дохио: Тархи идэгч амёб

2020-07-06

Хоол хийх үед үүсдэг далд эрсдэлүүд

2020-07-03

Японы фирм ухаалаг утастай холбогддог амны хаалт зохион бүтээжээ

2020-07-03

Сансраас үлэмж хэмжээтэй од ор мөргүй алга болжээ

2020-07-01

Доржпаламын Эрдэнэцогт: ДАЛААД ОНД

2020-07-02

Далд ухамсар: Яагаад зарим баян хүмүүс ханиа орхиж залуу мисстэй суудаг вэ?

2020-07-02

Залуу үеэ хэт хөөргөж байж буруу замруу оруулчих вий дээ...

2020-06-29

Хөдөө явахдаа машиндаа хэдэн чихэр аваад тавьчихаарай

2020-06-23

Х.Баттулга: 2009 оноос хойш өөрчлөлт ороогүй СЕХ ялзарсан, тиймээс бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцрохыг шаардаж байна

2020-06-30

Шинэ парламентын гишүүд ҮНЭМЛЭХЭЭ гардан авлаа

2020-06-29

Э.Бат-Үүл: Сонгуулийн хууль зөрчиж явуулсан сонгуулийг хүчингүйд тооцох хэрэгтэй!

2020-06-26

Б.Жаргалсайхан: Монголчууд офшортойгоо, ЖДҮ-тэйгээ эвлэрээд дуугай амьдар

2020-06-26

Хиймэл оюунт бүтээл бие даасан ухамсартай болох уу?

2020-07-06

QUALCOMM 5G болон хиймэл оюуны технологийг дараагийн шатанд гаргалаа

2020-07-06

Хятадын барилгын компаниуд болзошгүй аюулаас сэргийлэхийн тулд хиймэл оюун ухааныг ашиглаж байна

2020-07-06

Хиймэл оюун ухааны хувьсал: Хүний яриа ойлгодог төхөөрөмжүүд

2020-07-03

Афганистан дахь АНУ-н цэргүүдрүү халдсан халдлагыг Орос улс санхүүжүүлжээ

2020-07-02

Хятад улс Хонконгтой холбоотой Америкчуудад визны хориг тавина

2020-07-02

Лавров: Европын хил оросуудад хаалттай байна

2020-07-01

ОХУ Монгол Улсыг байранд нь байлгах хүсэлтэй байна

2020-06-30

Сэтгэл хангалуун ээлжийн амралтыг хэрхэн бий болгох вэ?

2020-07-03

Ямар гаригт зүүдэлсэн зүүд зөнтэй вэ?

2020-06-30

Хэвлэл мэдээлэл хэрхэн бидний зан байдал, бодол санаанд нөлөөлдөг вэ?

2020-06-29

Таныг огтхон ч хайрлаж чадахгүй хүний шинж тэмдэг

2020-06-19

Бүх картаа гар утсандаа - ухаалаг түрийвчтэй болмоор байна уу?

2020-07-06

Б.Наранжаргал: Ковидын нөлөөгөөр орон сууцны үнэ он дуустал буурах төлөвтэй байна

2020-07-06

ШУТИС, Нийслэлийн ерөнхий боловсролын Эрин Эверест Интернэшнл сургуультай хамтран ажиллахаар боллоо

2020-07-01

Та 52 долоо хоног хадгаламжийн чалленжэд нэгдэх үү?

2020-07-01

"Тесла" компани "Тоёота"-г гүйцэж, дэлхийн хамгийн үнэ цэнэтэй авто үйлдвэрлэгч болов

2020-07-04

Дэлхийн II дайнаас хойших гүн хямралтай нүүр тулна гэв

2020-06-23

Шинзо Абэ иргэдийг тоглолт, үзвэр үйлчилгээ үзэж эдийн засгаа аврахыг уриалжээ

2020-06-19

Эдийн засгийн хямрал дөнгөж эхэлж байгааг анхааруулжээ

2020-06-15

Япон улс газар хөдлөлтийн үед ажиллах чадвартай хурдан галт тэрэг бүтээжээ

2020-07-03

5G сүлжээг нэвтрүүлэхэд их хэмжээний хөрөнгө зарцуулагдаж байна

2020-07-02

Инстаграм-г үүсгэн байгуулагч Кевин Систром Ковид-19 ын эсрэг веб хөтөч бүтээжээ

2020-07-02

Хөлөөрөө удирдах “ХУЛГАНА”

2020-06-29

#04 Хасах 18 - Жинхэнэ найз, жирийн найз

2020-07-03

#29 Б.Батням - Манлайллын боловсролын үндэсний төвийн захирал

2020-07-01

#03 Хасах 18 - Халуун сэдэв

2020-06-19

#28 Б.Батнаран - Кофечин залуу өөрийн гэсэн "Нарны брэнд"-ээ нээжээ

2020-06-17

“The Hu” хамтлагийн "Гэрэг" тоглолтоос 55 сая төгрөг УОК-ын хандивын дансанд цугларчээ

2020-07-06

Италийн алдарт хөгжмийн зохиолч Эннио Морриконе таалал төгсчээ

2020-07-06

Угтах хаалганаас унаж нарийн гэдэс нь тасарсан 6 настай охиныг нисдэг тэргээр ГССҮТ-д авчирчээ

2020-07-06

ОХУ-аас иргэдээ татан авах ажиллагааг зохион байгуулж байна

2020-07-06

Зуны улиралд тослог бүлээн, шингэхэд хялбар хүнсийг сонгон хэрэглэх нь тохиромжтой

2020-07-05

Энгийн тооны алдаа таныг дампууралд хүргэх аюултай!

2020-07-03

Артерын даралт ихсэхэд нөлөөлөх хүчин зүйлс

2020-07-03

Хар тахал хэрхэн баячуудыг улам баяжихад тусалсан бэ?

2020-07-02

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Та хэдэн настай вэ?

630 санал өгсөн

51-60
24.13%
41-50
20.0%
31-35
13.17%
36-40
9.52%
25-30
9.21%
21-24
7.14%
13-16
6.19%
65+
5.4%
17-20
5.24%

Өнөө цагт ямар орон дэлхий нийтэд хамгийн их аюул учруулж байна вэ?

1,292

Энэ цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,499

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,708

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

7,119