Хятадад цэцэглэж буй “тэсрэх бөмбөг”

Хятадад цэцэглэж буй “тэсрэх бөмбөг”

Саяхан Ойрхи Дорнод хийгээд барууны орнуудад идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг Аль Каида бүлэглэл Шинжаан Уйгарын өөртөө засах бүс нутагт амьдардаг мусульман шашинт иргэдийг өмөөрч Хятад улстай дайн зарлаж байгаагаа мэдэгджээ. Тус бүлэглэлийн салбар байгууллага болох Аль-шабаб бүлэглэл “Resurgence” нэртэй суртал ухуулгын сэтгүүлийг англи хэл дээр эрхлэн гаргадаг аж.

Энэхүү сэтгүүлийн хамгийн сүүлийн дугаарт “Зүүн Туркестаны тухай 10 баримт” нэртэй нийтлэл хэвлэгдсэн нь дэлхий нийтэд багагүй шуугиан дэгдээгээд байгаа юм. Учир нь тус нийтлэлд Хятад улс дахь Шинжаан Уйгарын өөртөө засах бүс нутгийн мусульман шашинт иргэдийн тухай өгүүлжээ. Олон зууны турш бие даасан байдалтай оршин тогтносоор ирсэн Шинжааныг Хятад улс колоничилсноор мусульман шашинт иргэдийн түүхэн соёл, шашин шүтлэг алдагдаж байна гэж үзжээ.

Түүнчлэн Хятадын Коммунист нам 1949 оноос хойш нийт 4.5 сая мусульман шашинт иргэдийг хороосон төдийгүй Шинжааны газар нутагт 35 удаа цөмийн зэвсгийн туршилт хийсэн хэмээн буруутгажээ. Тэгвэл Шинжаан Уйгар дахь мусульман иргэд хийгээд Саудын Араб, Ойрхи дорнодын хооронд ямар түүхэн холбоос оршиж байна вэ?

Хятадын Салафизм ба цэцэглэж буй “тэсрэх бөмбөг”

Эртний мусульман шашинтнууд өвөг дээдсээ Салафи хэмээн нэрлэдэг байсан нь хожим Салафизм хэмээх Исламын шашны нэг урсгал үүсэх эхлэл болсон юм. Исламын шашныг үндэслэгчдийн нэг Салаф ас-Салих “ Исламын шашныг үндэслэгч Мухаммедийн үе болон түүнээс хойш амьдарч байсан гурван үе бол шашны дэг жаяг, уламжлалыг хамгийн сайн дагаж мөрддөг Салафичууд юм. Иймээс дараа дараагийн үеийнхэн бидний энэхүү дэг журмыг дагаж мөрдөх нь хамгийн зохимжтой” хэмээн сургамжилж байсан тухай түүх, шастируудад бичжээ.

Эдүгээ мусульман шашинтнууд дотор салафийн урсгалыг баримталдаг хүмүүс цөөнгүй байдаг аж. Тухайлбал, Катар дахь мусульман шашинт иргэдийн 46.8 хувь, Арабын Нэгдсэн Эмират улсын  44.8 хувь, Бахрейны 5.7 хувь, Кувейтийн 2.1 хувь нь тус тус салафийн урсгалыг баримталдаг байна. Ийнхүү салафизм нь дэлхийн хамгийн хурдацтай өсөж буй исламын шашны урсгал гэдгийг шашин судлаач эрдэмтэд хэлж байгаа юм.

Ийнхүү Салафизмыг баримталдаг шүтлэгтнүүдийн дотор хамгийн ихээр онцлог байдлаа хадгалан үлдсэн нэг хэсэг бол Хятадын хотон үндэстэн /бусад хотон үндэстнээс ялгаатай болно/ билээ. Эдгээр хотон үндэстэн Хятадын олон хот, мужуудад жигд тархан суурьшсан төдийгүй сүүлийн жилүүдэд хурдацтай өсөж буй үндэсний цөөнх юм. 1990 он гарснаар Хятадын эрх баригчид эдгээр иргэдийг Саудын Арабын мусульман шашинтнуудтай нягт холбоотой хэмээн хардаж эхэлсэн бөгөөд 2001 онд Аль Каида бүлэглэл АНУ-ын ихэр цамхагийг сүйрүүлж олон мянган хүний аминд хүрсэний дараа уг хардлага улам ч тод томруунаар илрэх болсон байна.

Ялангуяа Шинжаан-Уйгурт аж төрдөг мусульман шашинт иргэд болон Хан үндэстнүүдийн хоорондын мөргөлдөөн сүүлийн жилүүдэд эрчимжиж байгаагаас үүдэн Хятадын Засгийн газар салан тусгаарлагчдын эсрэг авах арга хэмжээгээ чангаруулах болжээ. Түүнчлэн тус улсын мусульман шашинт иргэд Ирак, Сирийн нутаг дэвсгэр үйл ажиллагаа явуулж буй Исламын улсын зэвсэгт босогчидтой нэгдэх оролдлого цөөнгүй гарч эхэлсэн нь Хятад улсын аюулгүй байдалд ноцтой асуудал үүсгээд зогсохгүй ирээдүйн улс төр болон шашны хүчирхийллийн үндэс суурь тавигдах боллоо гэж олон улсын ажиглагчид үзэж байна.

Эх сурвалж: BBC

10
таалагдаж байна

1
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Америк эр Монголчуудыг ингэж шүүмжилжээ!

2020-09-21

АРДЧИЛАЛ ба ТҮГЖРЭЛ

2020-09-19

Амьдралаа дөнгөж эхлэж байгаа гуч гарсан хүмүүс хөгширч байна, ядарч байна гэх юм...

2020-09-18

Монголчууд У.Хүрэлсүх, Х.Баттулга хоёрыг шүтэн биширч байна. Шүтэн бишрүүлэх юмаа хий, хүлээж байя!

2020-09-17

Навальный зочид буудлынхаа өрөөнд байхдаа хорджээ

2020-09-20

Ням гарагаас эхлэн "TikTok", "WeChat" аппликэйшнийг АНУ-д ашиглах боломжгүй болно

2020-09-19

Израиль, Арабын орнууд дипломат харилцаа тогтоох гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2020-09-18

АНУ: Уйгур иргэдийн эрхийг зөрчсөн үйлдлийг тэвчихгүй

2020-09-18

Орчлон ертөнцийн тэлэлт хурдасч байна

2020-09-21

Сугар гариг дээр амьдрал байж магадгүй

2020-09-21

17 настай NASA-гийн дадлагажигч шинэ гараг нээлээ

2020-09-20

Хар нүхний эргэлтийн хурд хэд байдаг вэ?

2020-09-19

Олон нийтийн сүлжээг хиймэл оюунаар зохицуулах нь хэр үр дүнтэй вэ?

2020-09-21

Хиймэл оюуны ачаар зурагны нягтралыг 60 дахин илүү болгох боломжтой боллоо

2020-09-17

Хиймэл оюун бүхий гэрлэн дохио агаарын бохирдлыг бууруулна

2020-09-16

Хиймэл оюун ухаан бизнесийн салбарт хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2020-09-14

2020 онд дэлхийн эдийн засаг 4.5 хувиар агшина

2020-09-18

Хятад улс ховор элементийн нөөцөө "худалдааны дайн"-д зэвсэг болгон ашиглаж магадгүй

2020-09-15

Худалдааны дайнаас валютын дайнд шилжсэн үү?

2020-09-12

Хямралын үед алтны нөөцөө нэмэгдүүлсэн Орос улс зөв шийдвэр гаргажээ

2020-09-11

Япон иргэн хувийн блог дээрээ бичсэн Монголын үнэн төрх...

2020-09-08

Ц.Лут-Очир: Хотын түгжрэлийг шийдэх миний санал...

2020-09-07

Монгол элдэв зураг №63 (70 фото)

2020-08-21

Монголын халуухан охид (40 фото) №9

2020-08-07

Нойрон дунд бие саажих үзэгдлийн учир

2020-09-21

Дурлалын даавар буюу фенилэтиламин гэж юу вэ?

2020-09-18

Шийдвэр гаргана гэдэг энгийн боловч хэцүү процесс

2020-09-16

​Сэтгэл гутралын үеийн нийтлэг 10 шинж тэмдэг

2020-09-15

Л.Туул: Оношилгооны тоног төхөөрөмжүүд энэ сарын сүүлээр ажилд орно

2020-09-21

King Tower: Намрын урамшуулал

2020-09-21

2020 оны эхний хагас жил: Бид хаана байна вэ?

2020-09-18

Л.Содномдорж: Хуримтлалаа найдвартай, эрсдэлгүй том банканд хийхийг зорьж удаан хугацаанд судалж үзсэний дүнд Голомт Банкийг сонгосон

2020-09-18

Цар тахлын улмаас хүүхдийн боолчлол, хүчирхийлэл нэмэгдэх эрсдэлтэй байна

2020-09-21

Вакцин гарлаа ч цартахал дарагдахгүй...

2020-09-21

Европын Холбоо: "Коронавирустай бүс нутгийн хэмжээнд тэмцсэн нь илүү үр дүнтэй байна"

2020-09-20

Хятадын Ганьсү мужид бруцеллёз өвчний хэдэн мянган тохиолдол бүртгэгджээ

2020-09-18
9:04

Харь гаригийнхан байдаг гэдгийг нотлох баримтууд!

2020-09-17

Шударга бус нийгмийн бодит төрх!

2020-09-02

Хятадын баячууд хэрхэн хөрөнгөө босгодог вэ?

2020-09-02
5:15

Тэрбумтнууд хүүхдээ хэрхэн хүмүүжүүлдэг вэ?

2020-07-31

3D-ээр хэвлэсэн эм эрүүл мэндийн салбарыг өөрчилнө

2020-09-21

Автомашиныг нэвт харагдуулах технологи бүтээж байна

2020-09-19

"4K болон 8K" чанартай видео дүрс дамжуулалтын дата хэрэглээг бууруулах шинэ технологи бий болжээ

2020-09-18

Хүн төрөлхтний нисэх мөрөөдөл биелсэн түүх

2020-09-18

#08 Хасах 18 - Дижитал минимализм

2020-09-18

Podcast News: Мянгаар эхэлж саяыг хуримтлуулья!

2020-09-15

#33 Мөнхмарал - Байгаа газартаа дурла!

2020-09-11

#07 Хасах 18 - 400 мянган төгрөгөөр 21 аймгийг тойрон аялсан хөвгүүд

2020-09-04

Та хэдэн настай вэ?

1,058

Өнөө цагт ямар орон дэлхий нийтэд хамгийн их аюул учруулж байна вэ?

1,392

Энэ цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,569

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,750