Сэтгэл зүйн хамгаалалт гэж юу вэ?

Сэтгэл зүйн хамгаалалт гэж юу вэ?

Ихэнх хүмүүс сэтгэл зүйн хамгаалалтыг таагүй зүйлд няцаалт өгч, зөрчилдөөнөөс гарах чадвар хэмээн үздэг. Хүн төрөхдөө ийм чадвартай болдоггүй нь ойлгомжтой. Энэ нь олон жилийн туршлагаар хуримтлагдаж, боловсорч байдаг. Гэхдээ л хүн бүр энэхүү чадварыг олж авч чаддаггүй.

Гэхдээ бусадтай харилцаж чаддаггүй хүмүүст сэтгэл зүйн хамгаалтыг бий болгохын тулд янз бүрийн арга техник байдаг. Энэ нь анхдагч хамгаалалт юм. Энэ арга нь таагүй зүйлд хэрхэн хандах, өөрсдийгөө үнэлэх, үнэлэмжээ сэргээхэд тустай байдаг. Сэтгэл зүйн хамгаалалтын механизм нь хүн бүрт тохирдог бөгөөд бидэнд байгалиас заяагдсан зүйл юм. Аливаа таагүй зүйлд хандах хандлагын гарын авлага хэмээн ойлгож болно.

Сэтгэл зүйн анхдагч хамгаалалт хоёр үзүүртэй саваа мод. Өөрийн ашиг тусын тулд аливаа хүндрэлтэй, таагүй асуудлыг өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжид хохиролгүй байдлаар хүлээж авах явдал билээ. Гэвч хоёр том дутагдал бий. Нэгдүгээрт, сэтгэл зүйн хамгаалалт таны сэтгэл санааг айдас, түгшүүрээс ангижруулахаас биш орчин тойронд нөлөөлж чадахгүй. Хоёрдугаарт, таны сэтгэл санааны тогтвортой байдлыг бодит зүйлээс хөндийрүүлдэг.

Нуугдаж тоглоё: “Юу ч болоогүй”

Үгүйсгэх механизм нь “Би хэрвээ үүнийг няцаавал юу ч болоогүй гэсэн үг” гэсэн зарчимаар ажилладаг. Таагүй үйл явдлыг юу ч байгаагүй мэт хүлээж авдаг. Үгүйсгэл нь юуны өмнө засч боломгүй үйл явдал үхэл, өвчин зэргээс үүсч гардаг. Түүнтэй таарах хамгийн ойрын жишээ нь гэр бүлийн харилцаа юм. Асуудлыг дэлгэж тавихаас айж, мэдээгүй мэт нүдээ аниад өнгөрөх явдал бишгүй гардаг. Жишээ нь, хар тамхинд орсон хүүхдийн эцэг, эх хаашаа, юугаа харж суудаг байна вэ гэсэн асуулт тулгарна. Энд л өнөөх үгүйсгэх механизм ажиллаж байгаа юм. Эцэг, эх нь гэр бүлдээ ийм зүйл тохиолдох ёсгүй хэмээн өөрсөддөө итгүүлсэн хэрэг.

“Би бүр мартчихаж”

Өөрийгөө албадан таагүй зүйлийг “мартах” нь түүнийг тархинаасаа шахан гаргах, нугчин дарах үйлдэл хэмээн тайлбарлана. Бодит таагүй зүйлийг мартаж болохоос гадна заримдаа хүнд үед туслах бусдын дэмжлэгийг ч мартах нь бий. Мартах механизм нь ихэвчлэн мөнгө санхүү, үүрэг хариуцлагатай уялдан гарч ирдэг онцлогтой.

“Өөрийн тэнэгтээ л...“

Мартах үйлдлийн үр дагаварын нэг нь тусгал юм. Мэдээлийг (мартагдсан туршлага) тархинаасаа үлдэн хөөснөөр тэр нь ой ухаанаас арилдаг ч санаанд нь үлдсэн байдаг. Шахаж гаргасан тэр зүйл гадагшлах үед хүн түүнийгээ бусдад нялзааж ойлгодог болно. Луйварчин хүн бусад хүмүүс түүнийг мэхлэх гээд байгаа юм шиг, мөнгөөр дутмаг нэг нь бусдыг ядуу хоосон хэмээн дуудах зэргээр илэрдэг. Гэхдээ зөвхөн сөрөг зүйлээс гадна эерэг зан чанарт ч тусгал бий. Ерөнхийдөө хүн тусгалыг юмс үзэгдлийг тайлбарлахад ашигладаг.

“Би одоо танд тайлбарлая”

Заримдаа өөрийн бурууг хүлээснээс мэлхий идсэн нь дээр санагдах үе гардаг. Рационализм хэмээх гайхалтай механизм байхад буруугаа хүлээж яах юм? Түүний тусламжтай маргах аргагүй шалтгаан олдох юм чинь. Аль нь дөхөм юм бол? Туршлага дутмаг болохоор дуртай ажилдаа орж чадахгүй байна уу, эсвэл ар өврийн хаалга дэлхий нийтэд газар авчихаж уу? Рационализм нь энгийн хялбар аргаар ертөнцөөс тусгаарлагдаж, ирж буй мэдээллийг дүгнэж цэгнэхэд бага хүч зарцуулаад өөрийгөө энэхүү шударга бус ертөнцөд баатар мэтээр төсөөлөх боломж олгодог.

“Би бол би биш”

Энэ механизм нь хүн өөрийнхөө мэдрэмжийг нуун далдалж, түүнийгээ огт өөр зан чанараар солих явдал юм. Сонгодог жишээг өсвөр насныхны байдлаас бэлхэн ээ харж болно. Тэд ичмээр санагдсан зан чанараа нуухыг хичээдэг. Тиймээс кино үзээд уйлмаар байсан ч албаар инээж, хөвгүүд таалагдсан охинтойгоо уулзаж ярихыг хүсэвч бусад хүүхдээс ичих тул цүнхээрээ цохих, гэзэгнээс нь зулгаах зэрэг үйлдлүүд хийдэг.

Магадгүй бидний өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжид ноцтой хор хүргэхгүй, сэтгэл зүйн хүчтэй хамгаалалт шаардахгүй хүндхэн байдалд бишгүй л ордог. Гэхдээ л бид үүнээс аль болох хурдан ангижрах гэж зүтгэдэг. Үүнд зориулсан арга техник мэдээж бий.

Сублимаци буюу сэтгэлийн хөөрлөө өөр зүйлд гаргах

Сублимаци гэсэн ойлголтын эргэн тойронд эрдэмтэд олон таамаг, санал дэвшүүлсэн байдаг. Жишээ нь, Японы томоохон компани, корпорациудад “Хилэнт өрөө” гэж байдаг. Ажилчид тэнд очиж уур хилэнгээ дэр, боксчидын шуудай цохиж, эсвэл хана руу будаг цацах зэргээр гаргадаг аж.

Интернализаци буюу үгүйсгэл. Энэхүү аргын механизмыг “Тийм ч их хэрэгтэй зүйл байгаагүй” гэсэн үгээр тайлбарлаж болно. Хэрэв хүссэн зүйлдээ хүрч чадахгүй байвал өөртөө уг зүйл хэрэггүй байсан хэмээн итгүүлэх нь илүү хялбар байдаг.

Ухралт. Бага насандаа таагүй байдалд орсон үедээ хэрэглэж байсан аргараа өөрийгөө хамгаалж болно. Ийм арга үр дүнгээ өгч байсан үе бий болохоор хүн өөрийн эрхгүй түүнээсээ зуурч авдаг. Тиймээс бүтэн өдрөөр дуугаа хураах юм уу бусдын анхаарлыг татахын тулд эд зүйлээ шидэх зэрэг үйлдэл хийдэг.

Эх сурвалж: Psychology Daily

5
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

#36 Тансаг зэрэглэлийн зах зээл - Dyrberg Kern Mongolia

2020-11-02

#10 Хасах 18 - Лидер сурагч

2020-10-24

#35 Мэргэжлийн тогооч Д.Буян - Хоносон хоолтой нөхөрлөсөн монголчуудыг өвчин л тосож авдаг

2020-10-10

#09 Хасах 18 - Анхны 20 настай тэрбумтан хосууд болно

2020-10-03

CAAК ӨНЦӨГ: Коронавирусын вакцины эргэн тойронд

2020-11-25

ХЭРЭГЛЭГЧ НАРААСАА ХҮЛЦЭЛ ӨЧЬЕ!

2020-11-18

Монгол элдэв зураг №64 (60 фото)

2020-11-17

Хориод хориод дийлэхээ боливол орцтой, хашаатай нь гагнаад байхаас өөр яадаг юм...

2020-11-17

Сэтгүүлч гэдэг бүрэн эрхт "маанаг" гэсэн үг биш...

2020-11-23

Хүүхэд ямар эрх эдлэх ёстой вэ?

2020-11-20

Сул байна, сувс шиг байна, Сумъяабазар аа!

2020-11-19

Хүүхдийг удаан уйлуулж болохгүй

2020-11-18
7:27

CAAK VIDEO: Ус уух хувьтай хүмүүсийн итгэмээргүй 10 түүх

2020-11-25
5:28

CAAK VIDEO: Эрчүүд яагаад эгчмэд бүсгүйд татагддаг вэ?

2020-11-24
7:31

CAAK VIDEO: Эздийнхээ аминд хүрсэн 15 амьтан

2020-11-23
6:41

CAAK VIDEO: Сүнсэнд даруулах гэж юу вэ?

2020-11-20

Канадын оюутан өндгөвч, хөхний хорт хавдрыг устгадаг вирус бүтээжээ

2020-11-25

Их 20: Доогуур орлоготой орнуудын зээлийн эргэн төлөлтийг дахин зургаан сараар сунгалаа

2020-11-25

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп албан тушаалаа Жо Байденд шилжүүлэх явцыг эхлүүлэхийг даалгав

2020-11-24

Филиппиний Ерөнхийлөгч Родриго Дутерте хахууль авсан албан тушаалтнуудыг буудах зөвшөөрлийг иргэдэд олгожээ

2020-11-24

“Их-20”-ийн уулзалт ба Трампын “галзуурал”

2020-11-25

АНУ агаарын нээлттэй орон зайн тухай гэрээнээс дангаар гарлаа

2020-11-24

Шинжээчид Хойд Солонгосын шинэ пуужинг Японы систем амдан сөнөөж чадахгүй гэж үзэж байна

2020-11-20

Суданд ОХУ-ын тэнгисийн цэргийн бааз баригдана

2020-11-17

Эрдэнэт үйлдвэр халдваргүйжүүлэлт, хамгаалалтын аюулгүйн тусгай бүс байгуулан ажиллаж байна

2020-11-24

Т.Батмөнх: Эрдэнэт үйлдвэр эрчээ алдахгүй ажиллахад оны эцэст шинэ дээд амжилтууд тогтооно

2020-11-19

0-12 насны хүүхэдтэй ээж, аавууд болон цахимаар ажиллах боломжтой ажилтнуудын тоог нэмж, цалинтай чөлөө үргэлжлүүлэн олголоо

2020-11-18

“Эрдэнэт” сувиллын цогцолбор 196 хүнийг тусгаарлалтад хүлээн авч, ажилласан байна

2020-11-17

Хэдэн настай хүн хэчнээн цаг унтах ёстой вэ?

2020-11-24

Ганцаардах өвчнөөс хэрхэн сэргийлэх вэ?

2020-11-23

"Тэгэж хэлдэггүй л байж" гэсэн байдалд орохгүй байх арга

2020-11-21

Архаг стрессийн үр дагавар болон түүнийг арилгах арга

2020-11-19

Дэлхийн хэмжээний хамгийн том хямдрал энэ 7 хоногт болно

2020-11-25

Цар тахлын үед ААН-үүд хэрхэн ажиллаж байна? Эдийн засаг цаашид хэрхэх вэ?

2020-11-25

Ковидын үед дэлгүүрээр үйлчлүүлэхдээ юуг анхаарах вэ?

2020-11-24

ХААН Банк нийгмийн халамж, хүүхдийн мөнгө авах иргэдэд л үйлчилнэ

2020-11-23

ЭМЯ: Өчигдрөөс хойш шинээр 27 тохиолдол илэрлээ

2020-11-25

Коронавирусын эсрэг вакциныг хамрын цацлага хэлбэрээр бүтээхээр хэд хэд компани ажиллаж байна

2020-11-24

ЭМЯ: 32 хүнээс коронавирусын тохиолдол илэрлээ

2020-11-24

ДЭМБ: "Ремдесивир" эмийг коронавирусний эмчилгээнд хэрэглэхгүй байхыг зөвлөж байна

2020-11-23

Харьцангуйн онол: Масс болон энергийн харилцаа

2020-11-24

Наранд хамгийн ойр очсон "SolO" хиймэл дагуул илүү ойртох төлөвлөгөөтэй байна

2020-11-23

Ангараг руу хийх аялал хэр зэрэг эрсдэлтэй вэ?

2020-11-23

Бид харь гаригийн бактерийн үр удам уу?

2020-11-19

Мэргэжилтнүүд 2021 онд биткойны ханш 100 мянган ам.долларт хүрнэ гэж таамаглажээ

2020-11-25

Элон Маск хөрөнгийн хэмжээгээр Билл Гэйтсийг гүйцэж дэлхийн 2 дахь баян хүн болов

2020-11-24

Элон Маск дэлхийн гурав дахь баян болоход ойр байна

2020-11-20

Дэлхий улс орнууд цартахлын үед хэрхэн эдийн засгаа дэмжиж байгаа вэ?

2020-11-19

Дэлгүүрийн сагс ч бас бодол уншдаг болно

2020-11-25

Дэлхийн анхны нисдэг такси Барселона хотын иргэдэд үйлчилнэ

2020-11-23

Технологийн компаниуд 5G сүлжээг нэвтрүүлэхэд 80 тэрбум ам.доллар зарцуулжээ

2020-11-23

"Twitter" компани дуут мессежийн үйлчилгээг туршиж байна

2020-11-21

"Articulated Robot" гэж юу вэ?

2020-11-24

Үхлийн зэвсэг: "Алуурчин робот"-ийн аюул таны бодож байснаас ойрхон байна

2020-11-22

Хиймэл оюун долоо хоногийн турш "Reddit"-ийн хэрэглэгчдийг хуурчээ

2020-11-21

Ирээдүйд хиймэл оюун ихэнх ажлын байрыг эзлэхүү?

2020-11-20

Хэрэв та АНУ-ын иргэн байсан бол Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хэнд саналаа өгөх вэ?

255

Засаглалын хамгийн төгс хэлбэр таны бодлоор юу вэ?

449

Та хэдэн настай вэ?

1,149

Өнөө цагт ямар орон дэлхий нийтэд хамгийн их аюул учруулж байна вэ?

1,461