Монголд гээгдсэн боловсрол: Сэтгэлзүй

Монголд гээгдсэн боловсрол: Сэтгэлзүй
Хичээлийн шинэ жил эхлээд гурван сарын нүүр үзэж байна. Энэ хугацаанд эцэг, эхчүүдийн талархлыг хүлээх сайн мэдээ ч олон дуулдав. Иргэдийн санаа сэтгэлийг зовоох саар мэдээлэл ч бас цөөнгүй дуулдах болов. Гэхдээ чихний хажуугаар урсан өнгөрөх эдгээр мэдээлэл дундаас нийгмийн сэтгэлзүйг эмчлэхэд дорвитой ажил болох нэгэн мэдээлэлд онцгой анхаарч ажилламаар  санагдав. БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг саяхан Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын суурин төлөөлөгч Сергей Диордицатай уулзсан. Тэрээр энэ үеэр орчин цагийн хүүхдүүд хичээл сургалтын хажуугаар элдэв төрлийн мэдээлэл, нийгэм, гэр бүлийн орчны нөлөөллөөс шалтгаалж стресстэх, цаашлаад сэтгэл зүйн хямралд орох асуудал газар авсаар байгаа учраас ЕБС-иудыг орон тооны сэтгэл зүйчтэй болгоход хамтарч ажиллаач гэсэн хүсэлтийг тавьсан.
 
Хэдийгээр боловсролын салбарын бодлого сайдаа дагаад олонтаа хөрвөж өөрчлөгддөг ч,  өмнө нь хэн ч хүүхдийн сэтгэлзүй рүү өнгийсөн дорвитой ажил хийж байсангүй. Тиймээс боловсролын салбараар дамжуулан  хүүхдийн сэтгэлзүйг эмчлэх, улмаар нийгэмд сэтгэлзүйн боловсрол олгох энэ мэт нийгэмд хэрэгтэй чухал ажлыг нэн яаралтай эхлүүлмээр байгаа юм.  Учир нь, сүүлийн жилүүдэд архидалт тамхидалт, гэмт хэргийн гаралт нийгэмд газар авахын хэрээр хүүхэд, өсвөр насныхан сэтгэлзүйн хямралд орох, үүнээсээ болоод гэмт хэргийн хохирогч болох, амиа хорлох үзэгдэл газар авсаар байгааг хүүхдийн эрхийн байгууллагууд, мэргэжлийн сэтгэлзүйчид онцгойлон анхааруулсаар байна.   
 
Нөгөөтэйгүүр, өнөөдөр Монголд амиа хорлох явдал бүх насныхан дунд гарч байна. Хамгийн аюултай нь 10-25 насны хүүхэд, залуусын дунд амиа хорлох үзэгдэл жилээс жилд өсч байна.  Амиа хорлосон тохиолдлын хамгийн залуу нь 10 настай хүүхэд байна гэсэн мэдээлэл нийгэмд аюулын харанга дэлдээд байна. Энэ тухай  УЕПГ-ын Гэмт хэргийн шалтгаан нөхцлийг судлах хүрээлэнгийн захирал, Хууль зүйн ухааны доктор Б.Өнөрмаа хэлэхдээ “Хүүхдүүд энэ насандаа тоглоод л явж байдаг. Гэтэл 10 настай хүүхэд амиа хорлож байна. 10-12 настай хүүхэд амиа хорлосон тохиолдлыг судлаад үзэхээр, ар гэрийн амьжиргаа нь муу эсвэл эцэг, эхийнхээ хэн нэгнийг зуурдаар алдчихсан.
 
Үгүй бол өсвөр насны хямрал, сэтгэл зүйн байдлаа даван туулж чадахгүй байгаагаас болж, ангидаа гадуурхагдах,  амиа хорлох явдал гарч байна. Өнөөдөр хүүхдийг харж хандаж, зан араншингийн өөрчлөлтөд  хяналт  тавьж байх  ёстой  багш, сурган хүмүүжүүлэгчийн үүрэг гэж алга байна. Зөвхөн мэдлэг олгох сургалтаар хүүхдийг хэт бөмбөгдөөд, бусад зүйлсээ хаячихсан явна. Хүүхдийн сэтгэл хямрал, гутрал, зан араншингийн өөрчлөлтийг огт анзаардаггүйгээс болж хүүхдүүд ийм аймшигтай алхам хийхэд хүрээд байна” гэж байв.
 
Нээрээ ч бид аливаа гэмт хэргийн шалтгаан нөхцлийг нийгмийн, ажилгүйдэл ядуурал, эдийн засгийн нөхцөл байдалтай холбон тайлбарлаж олон жил явсан.  Мэдээж, эдгээр зүйлс нь гэмт хэрэг өсөхөд нөлөөлдөг хүчин зүйл мөн үү гэвэл тийм.  Харин амиа хорлох нарийн учир шалтгааныг судлаад үзэхээр энэ нь сэтгэцийн тулгамдсан асуудалтай холбоотой байдаг гэдгийг Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн эмч нар хэлж байна.
 
Сэтгэцийн тулгамдсан асуудал юунаас үүдэлтэй вэ гэхээр  архины хамаарал, сэтгэл гутрал, хайр дурлал, цуу яриа, өөртөө итгэлгүй байдал гээд  маш олон хүчин зүйлээс шалтгаалдаг аж. Гэтэл Монголд аль нэг эд эрхтэн өвдөх, хамрын ханиад хүрсэн, өвдсөн үедээ улсын болон хувийн аль нэг эмнэлэг бараадаж тусламж үйлчилгээ авдаг.
 
Харин ганцаардаж, шаналсан айж бухимдсан үедээ сэтгэлзүйн тусламж үйлчилгээ авах газар Монголд өнөөдөр алга байна. Өөрөөр хэлбэл, Монголын нийгэмд бид сэтгэлзүйн боловсрол гээч зүйлийг ор тас мартчихсан явна.
Монголд сэтгэлзүйн боловсрол эрүүл мэнд, боловсролын салбарын бодлогоос ч хүртэл хаягдсан гэдгийг өнөөдрийн нийгэмд гарч буй энэ бүх хар бараан мэдээллүүд, гэмт хэргийн гаралт харуулж байна. Тиймээс цаашид энэ асуудлыг шийдвэрлэхын тулд,  нийгмийн сэтгэлзүйг эрүүлжүүлэхын тулд хүүхдүүдийнхээ сэтгэлзүйгээс эхлэх нь хамгийн зөв шийдлүүдийн нэг гэдгийг цахим орчинд эцэг эхчүүд ч идэвхтэй дэмжсээр байна. Бүр дээр нь, “Томчуудаас илүү хүүхэд стресст амархан өртдөг. Тэд амьдралын туршлагагүй, стрессээ яаж гадагшлуулах, хэрхэн тайвшрахаа мэддэггүй. Аав ээжийнхээ болон  бусад хэн нэгний хэлсэн үгийг хүндээр хүлээн авч сэтгэлээр унаж дотроо маш их шаналдаг.
 
Гэр бүлийнхэн нь дэмжихгүй, ойлгохгүйгээс гадна хүүхдэд сургууль дээр үе тэнгийнхэндээ шоолуулж шоовдорлуулах, багшаараа загнуулах гээд багагүй бэрхшээл учирдаг. Ингэж дотроо удаан шаналж явснаас болж ганцаардан, хичээлийн идэвх буурч, цаашлаад депресст орох, цаашлаад энэ нь  амиа хорлох шалтгаан болдог” гэдгийг сэтгэлзүйчид хэлж байна. Нөгөөтэйгүүр, манай улсад сүүлийн гурван  жилд бэлгийн хүчирхийлэлд өртсөн хүүхдийн тоо нэмэгдэж, тэдгээр хүүхдүүд болон тэдний гэр бүлд үзүүлж буй сэтгэлзүйн болон нийгмийн ажлын үйлчилгээг чанаржуулах шаардлагатай байна. Иймд эрхэм сайдын ДЭМБ-д тавьсан санал буюу боловсролын салбарт сэтгэлзүйч ажиллуулах нь  бүх масст хүрч ажиллах бас нэгэн шийдэл юм гэдгийг хүүхдийн байгууллагууд, мэргэжлийн сэтгэлзүйчид хэлж байна.
 
Мэдээж үүний цаана ургах олон асуудал бий. 2019-2020 онд Монгол Улсын хэмжээнд ЕБС-ийн 850 гаруй сургуульд 645 мянган хүүхэд суралцаж байгаа гэж бодохоор тэр бүгдэд хүрч үйлчлэх сэтгэлзүйчийн орон тоо гаргах,  хөрөнгө мөнгийг нь хэрхэн шийдэх вэ гээд олон асуулт ар араасаа ургах нь дамжиггүй юм. Ямартай ч “Монгол өрх” хүрээлэнгийн сэтгэлзүйч С.Баасанбатын хэлсэнчлэн “Боловсролын салбар бол оюуны дархлааг бий болгодог үндэсний аюулгүй байдлын нэг том функц юм. Харин энэ салбар сэтгэлзүйчгүй байна гэдэг урьдчилан сэргийлэх боломжоо алдаж байна гэсэн үг” хэмээн дүгнэсэн байдаг. Тиймээс өнөөгийн нөхцөл байдалд бид боловсролын салбараар, хүүхэд өсвөр үеэр дамжуулан нийгмээ эрүүлжүүлэх, хот хөдөөгийн ЕБС-ийг мэргэжлийн сэтгэлзүйчтэй болгох шаардлагатай байна.
 
 
Б.Туул
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

4
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Доржпаламын Эрдэнэцогт: ДАЛААД ОНД

2020-07-02

Далд ухамсар: Яагаад зарим баян хүмүүс ханиа орхиж залуу мисстэй суудаг вэ?

2020-07-02

Залуу үеэ хэт хөөргөж байж буруу замруу оруулчих вий дээ...

2020-06-29

Хөдөө явахдаа машиндаа хэдэн чихэр аваад тавьчихаарай

2020-06-23

Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн ӨНӨӨДРӨӨС ажиллаж эхэллээ

2020-07-02

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүний талаарх зөвшилцөх саналаа ирүүлэв

2020-07-02

Прага хотын оршин суугчид 500 метрийн урттай баярын ширээ засаж, хөл хорио дууссанаа тэмдэглэжээ

2020-07-02

Сөүл хотын захиргаанаас гадаад иргэдэд нэг удаагийн мөнгөн тусламж олгохоор болжээ

2020-07-02

#29 Б.Батням - Манлайллын боловсролын үндэсний төвийн захирал

2020-07-01

#03 Хасах 18 - Халуун сэдэв

2020-06-19

#28 Б.Батнаран - Кофечин залуу өөрийн гэсэн "Нарны брэнд"-ээ нээжээ

2020-06-17

#02 Хасах 18 - Тэд гэр бүлээсээ юуг хүсдэг вэ?

2020-06-12

Дэлхийн II дайнаас хойших гүн хямралтай нүүр тулна гэв

2020-06-23

Шинзо Абэ иргэдийг тоглолт, үзвэр үйлчилгээ үзэж эдийн засгаа аврахыг уриалжээ

2020-06-19

Эдийн засгийн хямрал дөнгөж эхэлж байгааг анхааруулжээ

2020-06-15

Хятадын орон сууцын зах зээл сэргэв

2020-06-13

ШУТИС, Нийслэлийн ерөнхий боловсролын Эрин Эверест Интернэшнл сургуультай хамтран ажиллахаар боллоо

2020-07-01

Та 52 долоо хоног хадгаламжийн чалленжэд нэгдэх үү?

2020-07-01

Та 52 долоо хоног хадгаламжийн чалленжэд нэгдэх үү?

2020-06-30

Гадаад худалдаанд эерэгээр нөлөөлөхүйц санхүүжилтүүд нэмэгджээ

2020-06-30

Б.Оюумаа: Нэг намын хүмүүсийг дугуйлахгүй бол саналын хуудас хүчингүй болно гэдэг ташаа мэдээлэл

2020-06-23

Саналын хуудасныхаа зургийг авч, бичлэг хийвэл 10 сая төгрөгөөр торгоно

2020-06-23

АН-ын дарга С.Эрдэнийн зүй бус үйлдлийг НАМЗХ эсэргүүцлээ

2020-06-22

Л.Золбаатар: Судалгаагаар МАН олонх суудал авна

2020-06-22

Афганистан дахь АНУ-н цэргүүдрүү халдсан халдлагыг Орос улс санхүүжүүлжээ

2020-07-02

Хятад улс Хонконгтой холбоотой Америкчуудад визны хориг тавина

2020-07-02

Лавров: Европын хил оросуудад хаалттай байна

2020-07-01

ОХУ Монгол Улсыг байранд нь байлгах хүсэлтэй байна

2020-06-30

Монголын үзэсгэлэнт охид (70 фото) №164

2020-07-01

Өлөндүү амьдарч, тэнэгдүү байхын нууц

2020-07-01

МАНдуулсандаа баярлахаасаа өмнө маш сайн бод!

2020-06-25

Яг үнэндээ бид пээдэлзсэн том цээжнээс өөр юу ч байхгүй хоосон толгойтнууд...

2020-06-23

Х.Баттулга: 2009 оноос хойш өөрчлөлт ороогүй СЕХ ялзарсан, тиймээс бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцрохыг шаардаж байна

2020-06-30

Шинэ парламентын гишүүд ҮНЭМЛЭХЭЭ гардан авлаа

2020-06-29

Э.Бат-Үүл: Сонгуулийн хууль зөрчиж явуулсан сонгуулийг хүчингүйд тооцох хэрэгтэй!

2020-06-26

Б.Жаргалсайхан: Монголчууд офшортойгоо, ЖДҮ-тэйгээ эвлэрээд дуугай амьдар

2020-06-26

"Амазон" компани нүүр царай таних програмаа цагдаагийн байгууллагад ашиглуулахгүй

2020-06-16

iOS-ийн шинэчлэлт iPhone хэрэглэгчдийг уурлуулж байна

2020-06-03

Хиймэл оюун ухаан нь зохион бүтээгч байж болохгүй

2020-05-30

Коронавирусын аппликэйшнээр дамжуулан Хятад улс иргэдээ хэр их идэж, ууж, унтдагийг хянадаг болгож магадгүй

2020-05-27

Хар тахал хэрхэн баячуудыг улам баяжихад тусалсан бэ?

2020-07-02

Тайвань улсын хог хаягдлаасаа салсан туршлага

2020-07-01

Хэрвээ өглөө сэрэхэд толгой өвддөг бол ийм учиртай!

2020-07-01

70 жилийн түүхтэй Солонгосын дайн хэрхэн эхэлсэн бэ?

2020-06-26

5G сүлжээг нэвтрүүлэхэд их хэмжээний хөрөнгө зарцуулагдаж байна

2020-07-02

Инстаграм-г үүсгэн байгуулагч Кевин Систром Ковид-19 ын эсрэг веб хөтөч бүтээжээ

2020-07-02

Хөлөөрөө удирдах “ХУЛГАНА”

2020-06-29

GPS-тэй өрсөлдөх Хятад технологи "Бэйдоу"

2020-06-25

Сансраас үлэмж хэмжээтэй од ор мөргүй алга болжээ

2020-07-01

Агаарын бохирдлыг хамгийн сайн бууруулдаг модод

2020-07-01

Эрдэмтэд санамсаргүй туршилтаар Паркиносоны өвчтэй хулганыг эмчилжээ

2020-06-30

Хэрэв бүх вирус устчихвал ямар өөрчлөлт гарах вэ?

2020-06-29

Ямар гаригт зүүдэлсэн зүүд зөнтэй вэ?

2020-06-30

Хэвлэл мэдээлэл хэрхэн бидний зан байдал, бодол санаанд нөлөөлдөг вэ?

2020-06-29

Таныг огтхон ч хайрлаж чадахгүй хүний шинж тэмдэг

2020-06-19

Эрэгтэй хүнээс хэзээ ч асууж болохгүй 9 асуулт

2020-06-17

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Та хэдэн настай вэ?

604 санал өгсөн

51-60
24.34%
41-50
20.2%
31-35
12.91%
36-40
9.6%
25-30
9.27%
21-24
7.28%
13-16
5.79%
17-20
5.46%
65+
5.13%

Өнөө цагт ямар орон дэлхий нийтэд хамгийн их аюул учруулж байна вэ?

1,286

Энэ цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,492

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,706

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

7,110