Тусгай хэрэгцээт сургалтын хөтөлбөрт ашиглах монгол хэлтэй анхны цахим брайл төхөөрөмжийг Голомт банкнаас хандивлалаа

Тусгай хэрэгцээт сургалтын хөтөлбөрт ашиглах монгол хэлтэй анхны цахим брайл төхөөрөмжийг Голомт банкнаас хандивлалаа

Та интернэтгүйгээр хэр удаан амьдарч чадах вэ. Гар утсаа ашиглахгүй, сошиал хаягуудаа хэрэглэхгүйгээр хэдэн өдөр болж чадах бол? Гар утас, компьютер, интернэт аль хэдийнэ бидний өдөр тутмын амьдралын салшгүй хэсэг болж, зөвхөн мэдээлэл авах, суралцах бус, ажил, амьдралаа залгуулах амин чухал хэрэгцээ болсон байна. Гэвч  цахим төхөөрөмжийг бидэнтэй адилхан өдөр тутамдаа хэрэглэх боломжгүй хүмүүс, хүүхдүүд бас бий. Тэд бол харааны бэрхшээлтэй хүмүүс. Тэдэнд мэдээллээр хангагдах, сурч мэдэх, хөгжих, бусдын адил амьдрах эрх бий.

Өнөөдөр хараагүй хүмүүсийн эрхийг хамгаалах “Дэлхийн цагаан таягтны өдөр” тохиож байна. Энэ өдрөөр Голомт банкны хамт олон Харааны бэрхшээлтэй хүүхдүүдийн 116 дугаар сургуулийн сурагчдад бусдын тусламжгүйгээр интернэт орчинд суралцах, хөгжих, техник технологийн дэвшилтэй хөл нийлүүлэх эрхийг нь хангаж өглөө. Сайн сайхныг санхүүжүүлэгч Голомт банк нийгмийн хариуцлагын хүрээнд тус сургуулийн Мэдээлэл, технологийн хоёр танхимыг бүрэн засварласнаас гадна “Орбит рийдер” буюу цахим брайл төхөөрөмжийг хүлээлгэн өгсөн юм. Америк, Энэтхэгийн хамтарсан “Orbit research” компанид үйлдвэрлэсэн уг төхөөрөмж хараагүй хүүхдүүдийн сурах үйл явцыг хөнгөвчилж, брайл үсэг болон дуу унших програмын тусламжтайгаар ухаалаг төхөөрөмжийг бие даан ашиглах, хөгжих боломж олгож буйгаараа ач холбогдолтой. Мөн уг төхөөрөмжид монгол хэлний програм суулгаж, монгол брайл таниулсан хэлбэрээр анх удаа сургалтын хөтөлбөрт нэвтрүүлж буй түүхэн үйл явдал болж байгаа юм. Энэ үеэр 116 дугаар сургуулийн хамт олноос Голомт банкны хамт олонд баярласнаа илэрхийлж, “Талархал”-ын батламж гардуулж өглөө.

Сургалтын менежер Э.Нүрзэд: Харааны бэрхшээлтэй IT инженерүүдийг бэлтгэх суурь бүрдлээ

2021-2022 оны хичээлийн жилд манай сургуульд нийт 131 хүүхэд суралцаж байна. Стандартын дагуу нэг ангид 8-12 хүүхэд суралцдаг, нийт 47 багштай. Харааны бэрхшээлтэй дөрвөн багш бий. Хүүхдүүдтэй тулж ажиллах шаардлагатай учраас туслах багш нар ажилладаг. Сурагчдын маань 70 орчим хувь нь бүрэн хараагүй, 30 хувь нь сул хардаг. Хүүхдүүд мэдээллийн технологийн хичээлд их сонирхолтой. Техник технологийн эрин үед ухаалаг төхөөрөмжийн хэрэгцээ өдөр тутмынх болоод байна. Гэтэл харааны бэрхшээлтэй хүүхдүүдэд одоо л ийм боломж бүрдлээ. Энэ тулгамдсан асуудлыг маань олж харж, монгол хэлтэй цахим брайл төхөөрөмжтэй болгон, суралцах тэгш эрхийг бүрдүүлж өгсөн Голомт банкны хамт олонд багш, сурагчдынхаа өмнөөс маш их талархаж байгаагаа илэрхийлье. Голомт банк, “Хараагүй хүмүүсийн инновацийн хөгжлийн төв” ТББ хамтран цахим брайл төхөөрөмжид монгол хэлний програм суулгаж өгсөн. Мөн Мэдээллийн технологийн хоёр танхимыг маань 7 дугаар сард бүрэн засварлаж, тохижуулснаар сурагчид тав тухтай орчинд, хүчин чадал сайтай компьютер дээр цахим брайл төхөөрөмжөө ашиглан сурч, хөгжих боломжтой боллоо. Энэ бол боловсролд оруулж буй том дэмжлэг, хөрөнгө оруулалт шүү дээ.

Манай сургуулийн 12 дугаар ангийг жилд 4-5 хүүхэд төгсөж, 80 хувь нь их, дээд сургуульд үргэлжлүүлэн суралцдаг. 2019 онд нэг хүүхэд ТИС-д IT чиглэлээр элссэн. Тусгай хэрэгцээт хүүхдүүдийн сургалтын хөтөлбөрт уг ухаалаг төхөөрөмжийг нэвтрүүлснээр одоо илүү олон хүүхэд энэ чиглэлээр суралцаж, ирээдүйд харааны бэрхшээлтэй IT инженерүүдийг бэлтгэх суурь боловсрол олгох боломжтой болж байна.

“Хараагүй хүмүүсийн инноваци хөгжлийн төв” ТББ-ын тэргүүн М.Цэнгэл: Хараагүй хүүхдүүд энэ төхөөрөмжийг ашиглаад жирийн сургуульд ч суралцаж чадна

Тэрбээр цахим брайл төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт дээр ажиллаж, монгол хэлний програм суулгасан хүмүүсийн нэг юм.

Монгол Улс 1960 онд анх Орос улсын брайл програм дээр Ө үсэг нэмээд хэрэглэх болсноор хараагүй хүмүүс бичиг үсэг тайлагдаж эхэлсэн. 116 дугаар сургууль 1964 онд байгуулагдсанаасаа хойш брайл самбар, шүүр, бичгийн машин гэсэн хэрэгслүүдийг л брайлаар бичихэд ашиглаж байсан. 2004 онд Монголд анх удаа брайл хэвлэгч машин оруулж ирсэн. Энэ нь компьютер дээрээс крилл үсгийг брайл руу хувиргаад, тусгай цаасан дээр хэвлэдэг машин юм. Ийм аргаар хараагүй хүмүүст зориулан ном, сурах бичгийг хэвлэж, сургалтад ашиглаж байлаа. Компьютер дээр брайл үсгээр шууд ажиллах, бичих боломжгүй, заавал хэвлэнэ гэсэн үг. Брайл цаас нь бас нэлээд үнэтэй, ховор байдаг учраас зардал өндөр гардаг байлаа. Мөн дэлгэц дээрх текстийг уншдаг, монгол хэлтэй NVDA програм 2013 онд хэрэглээнд нэвтэрсэн. Уншдаг програм ашиглаж, мэдээллийг ойлгоод явж болох ч харааны бэрхшээлтэй хүмүүст бичгийн боловсрол маш чухал. Ухаалаг төхөөрөмжийг 100 хувь ашиглахын тулд текст уншдаг програмыг цахим брайл төхөөрөмжтэй хослуулах шаардлагатай. Цахим брайл төхөөрөмжийг 2018 онд анх удаа Монголд оруулж ирсэн. Үүнээс хойш өнөөдрийг хүртэл програм хангамжийн хөгжүүлэлтийг тасралтгүй хийж, монгол хэлтэй, монгол брайлыг таниулсан анхны цахим брайл төхөөрөмж болж буйгаараа онцлог. Уг төхөөрөмжийг нийтийн номын сангуудад ашиглаж эхэлсэн хэдий ч тусгай хэрэгцээний, суурь боловсролын түвшинд анх удаа нэвтрүүлж байгаа юм.

Одоо компьютер дээрх материал, текст, хичээлийн хөтөлбөрийн файлыг энэ жижиг төхөөрөмжид хуулаад шууд брайлаар унших, текст бичих боломжтой болсон нь гол технологи юм. Голомт банкнаас 116 дугаар сургуульд 3 ширхэг цахим брайл төхөөрөмж хандивлалаа. Төхөөрөмжийн хөгжүүлэлтийг хийх төсөл дээр надаас гадна гурван хүн ажилласны нэг нь Хараагүйчүүдийн үндэсний холбооны МСҮТ-д багшилдаг, бүрэн хараагүй Ангараг-Эрдэнэ гэдэг залуу бий. Нөгөө хоёр нь гэрээт, хараатай ажилтан. Уг төхөөрөмжийн гарын авлага, цэс бүгд монгол хэл дээр байгаа. Мөн англи брайлтай учраас давхар англи хэлээ сайжруулах боломжтой. Уншдаг програм болон цахим брайл төхөөрөмж ашигласнаар аливаа мэдээллийг тухайн цаг мөчид нь, ямар ч нэмэлт үйл ажиллагаагүйгээр авах боломжийг хараагүй хүмүүст олгож буйгаараа маш их ач холбогдолтой. Цаашид хараагүй хүүхдүүд энэ төхөөрөмжийг ашиглаад жирийн сургуульд асуудалгүй суралцаж чадна. Технологийн боломж гэж үүнийг л хэлж байгаа юм. Голомт банкнаас өндөр технологийн энэ тоног төхөөрөмжийг ивээн тэтгэснээр хараагүй хүүхдүүдийн тусгай хэрэгцээт боловсролд технологийн маш том шинэчлэл болж байна. Энэ үйл явдал хараагүй хүмүүсийн эрхийг хамгаалах “Дэлхийн цагаан таягтны өдөр”-тэй давхцаж байгаад баяртай байна.

Цахим брайл төхөөрөмж болон Мэдээлэл, технологийн шинэ танхимыг 116 дугаар сургуулийн удирдлагад хүлээлгэн өгөх үеэр 8а ангийн сурагч М.Сод-Эрдэнэ “Би мэдээлэл технологийн хичээлдээ дуртай. Өмнө нь компьютер ашиглахад их бэрхшээлтэй байсан бол одоо цахим брайл төхөөрөмжөөр дамжуулаад интернэт чөлөөтэй хэрэглэх боломжтой боллоо. Мөн word програм дээр текст  бичиж чаддаг болсондоо баяртай байна” гэсэн юм. 

Түүх, нийгэм судлалын багш Д.Сарантөгс: Ухаалаг төхөөрөмжийг энгийн хүмүүс шиг хэрэглэх боломжтой боллоо

Хараагүй хүмүүсийн боловсрол, нийгмийн харилцаа, цаашид ажиллах, сурах амьдралд цахим брайл төхөөрөмж маш чухал. Хараагүй хүмүүс компьютер, интернэтийг энгийн хүмүүсийн адилаар хэрэглэдэг болбол нийгмийн харилцаанд ямар ч саадгүй оролцох боломжтой. Сургуулиа төгсөхдөө технологийн мэдлэг чадвартай болсон байвал дараа дараагийн шатны боловсрол эзэмшихэд тустай. Бид өдөр бүр уншиж, судалж, танин мэдэж, мэдээллийн урсгал дунд амьдарч байна. Харааны бэрхшээлтэй хүүхдүүд уг төхөөрөмжөөр дамжуулаад энэ боломжийг адилхан эдлэх юм. Хүссэн мэдээллээ монгол хэлтэй брайл төхөөрөмжөөр дамжуулан бүх л сошиал сувгаар авах боломжтой.

Би 1990-ээд онд 116 дугаар сургуулийг төгссөн. Дараа нь тухайн үеийн Багшийн их сургуулийг түүх, нийгэм судлал чиглэлээр төгсөөд төрөлх сургуульдаа эргэн ирж, 18 дахь жилдээ багшилж байна. Бидний үед самбар, шүүр гэдэг хэрэгслээ ашиглаад л лекцээ брайл үсгээрээ шивж бичдэг, гар хуруу эвэршээд бэрхшээл их байсан. Одоо технологи хөгжсөн, харааны бэрхшээлтэй хүүхдүүд энгийн хүүхдүүдтэй яг адилхан суралцах, хөгжих боломж  байгаа. Өртөг өндөр тусгай хэрэгцээний хэрэгслийг санхүүжүүлж, хүүхдүүдийг сурах боломжоор хангасан Голомт банкны хамт олонд маш их талархаж байна.

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл

Уучлаарай энэ мэдээнд oдоогоор
сэтгэгдэл бичих боломжгүй байна.

Дуртай төрөл

Диплом Подкаст: TomYo-ийн Стратеги хариуцсан захирал О. Энхжин

2021-06-23

"Zolo Show" подкаст - Ц. Баяр (TUUH.MN)

2021-06-14

Маркетинг Подкаст - МИШЭЭЛ СИТИ төслийн ахлах, Бизнес хөгжлийн захирал Ц. Будхүү

2021-06-11

"The mentor with Gankhuyag" подкаст: Монгол Улсын Соёлын элч, зураач С.Заяасайхан

2021-06-07

О.Батбаяр: Омикроноор өвчилсөн арван хүн цааш 20 хүнд халдвар тараах чадвартай

2021-12-04

Улсын эмнэлэгээр үйлчлүүлсэнээс “үхсэн нь дээр”

2021-12-04

"Вакцины шударга бус хуваарилалтыг шийдэж чадахгүй бол тахал үргэлжилсээр байх болно" гэв

2021-12-04

З.Цэгмэд: Хөвч таслах хагалгааг 6-90 насны эрэгтэйчүүдэд хийдэг

2021-11-28

Э.Цэндбаатар Анхны мэргэжлийн тулаанаа энэ сарын 17-нд хийнэ

2021-12-04

Ц.Цогтбаатар, О.Цэцэнцэнгэл нар “Абу Даби-2021” Их дуулгаас алтан медаль хүртлээ

2021-11-29

Х.Энхчулуун: Би цолтой нь биш, хүнтэй нь барилддаг

2021-11-23

Их аварга Тэрүнофүжи, Озэки Такакэйшо нар башёг тэргүүлж байна

2021-11-22

Их Нарангийн энгэрт амьдаараа оршуулагдсан нярайн хэрэг

2021-12-05

Д.Баярхүү: Ардчилал, гуйлгачлал хослосон дампуу нийгэм яваад байж болохгүй ээ

2021-12-03

Монголчууд дорой, сэтгэлийн хат муутай болж байна

2021-12-02

"Сүр хүчгүй, сүлд хийморьгүй” Монгол хэвээрээ...

2021-12-01

"Хямдарсан" барааг худалдаж авмаар санагдаад байвал "хямдраагүй үед нь авах байсан уу" гэж өөрөөсөө асуу...

2021-12-05

Хүний эрх хүрз шорооны үнэгүй...

2021-12-03

Хөшөөний хулгайч хөшөөний хулгайчийг төрүүлнэ гэсэн үү...

2021-11-30

Сумъяабазар аа, 93-10 УБП дугаартай машинд ажиллаж байгаа хүнээс уучлал гуйна уу...

2021-11-28

"Ядарсан иргэдийн сэтгэл зүйг жижигхэн юмаар хуурдаг улстөрчдийн технологи Ерөнхийлөгчийн тэтгэлэг гардуулах үйл явцаас тодорхой харагдлаа"

2021-12-05

Л.Оюун-Эрдэнэд "бяр нэмэх" улс төрийн эрх мэдэл

2021-12-03

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн төрсөн ахын хөвгүүд төрийн албанд газар, хэлтсийн дарга болцгоожээ

2021-12-03

Н.Алтанхуяг: Монгол улс ард иргэдийн биш 76 гишүүний улс боллоо

2021-12-02
7:08

Монголын соёл урлагийн бүтээлч сар үргэлжилж байна

2021-11-26
5:21

Мах бэлтгэх стандартаас болж Монголын махны экспорт буурч байна

2021-11-22
5:06

Засгийн газар онлайн үйлчилгээг тэлэхэд тулгарч буй саад бэрхшээлүүд

2021-11-09

Д.Монголхүү: Цагдаагийн албан хаагчийн нөлөөтэйгөөр миний зүүн гар, мөр, сарвуу, эмзэг эрхтэн гэмтсэн

2021-11-09

GGCoin урьдчилсан захиалга эхэллээ!

2021-12-04

Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүн бүр зүрх сэтгэлтэй

2021-12-03

Techstore-тай хамтарсан кредит картын урамшууллыг зарлаж байна

2021-12-03

Хамтдаа үнэ цэнийг бүтээсэн 30 жил

2021-12-03

"Манай улс цээжлэх, давтах гэсэн доод эрэмбийн мэдлэг түгээж байгаа нь хамгийн том учир дутагдал"

2021-11-29

Б.Атар-Эрдэнэ: Бид гадаадад байгаа 2000 хүүхдэд монгол хэлний хичээл заасан

2021-11-29

Голомт цогцолбор сургуулийн захиралд хариуцлага тооцох санал гаргажээ

2021-11-18

Эрнест Хемингуэйн хэлсэн гайхалтай үгс

2021-11-14

БНСУ-ын инженерүүд Таван Толгой Түлш компанийн зүүн бүсийн үйлдвэрийн технологийн горимыг хийж байна

2021-11-25

Оюутолгойн хэлэлцээрт Монголыг төлөөлөх 20 хүн

2021-11-17

Э.Бямбажав: Рио Тинто “Нимгэн капиталжуулалтын дүрэм”-ээр Монголын өрийг өсгөж, “Оюу толгой”-г алдагдалтай ажиллуулж байна

2021-11-11

Хууль бус аргаар алт олборлосон этгээдүүдэд ял оноожээ

2021-11-08

БНСУ хүн амынхаа 70 хувийг 10 дугаар сар гэхэд бүрэн вакцинжуулна

2021-08-15

CAAK ӨНЦӨГ: Сэтгэл гутрал хэмээх бидний чимээгүй дайсан

2021-05-19

CAAK ӨНЦӨГ: Орос болон барууны орнуудын вакцины ялгаа юу вэ?

2021-05-12

CAAK ӨНЦӨГ: Ардчилал үнэхээр хамгийн сайн засаглалын хэлбэр мөн үү?

2021-05-05

АНУ-аас баривчлагдаж ирсэн О-гийн учруулсан хохирол нэмэгдэж бол­зошгүй

2021-12-05

Э.Одбаярыг "Ч.Номин сайдын нэр хүндэд хүндэтгэлгүй хандсан” хэмээн 100 мянган төгрөгөөр торгожээ

2021-12-05

Манай улс авлигын улмаас учирсан хохирлынхоо 90 хувийг барагдуулж чадахгүй байна

2021-12-05

Ерөнхий сайд асан Сү.Батболд сагсан бөмбөгийн УАШТ-д өрсөлдөж байна

2021-12-04

Дэлхийн хамгийн их агаарын бохирдолтой 100 хот бүгд Азид бүртгэгджээ

2021-12-06

Ли Көчян: Цар тахлын үр дагавар өргөн хүрээтэй, дэлхийн эдийн засгийн сэргэлт удаан байгаа

2021-11-27

Сибирийн нүүрсний уурхайд гарсан ослын улмаас 52 хүн амиа алджээ

2021-11-26

Жо Байдены шинэ томилгоо шүүмжлэл дагууллаа

2021-11-25

Ирэх онд 3 их наядын өртөгтэй 717 төсөл хөтөлбөр хэрэгжинэ

2021-12-04

Д.Үүрийнтуяа: Эрдэнэт үйлдвэрийн дансанд 240 сая ам доллар орсон гэдэг нь ташаа мэдээлэл болно

2021-12-04

Монгол Улс коксжих нүүрсээ Энэтхэгт экспортлох санал тавьжээ

2021-12-03

Н.Энхбаяр: Ковидын дараах эдийн засгийн сэргэлт ирэх намраас л эхэлнэ

2021-12-03

Хүний амьдралын эхний 7 жил ирээдүйд хэн болохыг тодорхойлдог

2021-10-30

Өсвөр насныхны сэтгэл гутралын зонхилох шалтгааныг гэр бүлийн зөрчил тэргүүлж байна

2021-10-28

Таны хүүгийн оюуны чадавх хадам аавынхтай тань дүйнэ...

2021-09-12

Найзтай болж чаддаггүй хүүхдэд хэрхэн туслах вэ?

2021-09-02

Коронавирусийн халдвар 327-оор нэмэгдэж, гурван иргэн нас баржээ

2021-12-05

Коронавирусийн эсрэг вакциныг хольж хийлгэснээр ямар үр дүн гарах вэ?

2021-12-02

КОВИД-19-ийн 441 тохиолдол PCR шинжилгээгээр батлагдаж, гурван хүн нас барлаа

2021-12-02

554 иргэн коронавирусийн халдвараар өвчилсөн нь батлагдаж, хоёр иргэн энджээ

2021-12-01

МАН-ыг тараах Ерөнхийлөгчийн захирамжийн тухай та ямар үзэл бодолтой байна вэ?

969

Коронавирусийн вакцинуудаас та алийг нь үр дүнтэй гэж бодож байна вэ?

1,608

Хэрэв та АНУ-ын иргэн байсан бол Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хэнд саналаа өгөх вэ?

407

Засаглалын хамгийн төгс хэлбэр таны бодлоор юу вэ?

602