Таны эзгүй 102 хоног...

Таны эзгүй 102 хоног...

“Танилц... Миний хүү...Надтай адилхан байгаа биз...” гээд УИХ-ын гишүүдэд хошигноод сууж байсан таныгаа зүүдэллээ. “Нээрээ юм уу?” гэж тодруулан асуух гишүүдэд залуу үеийнхээ гэрэл зургийг үзүүлээд “харахгүй юу...” гээд хоржоонтой даапаална. Одоо бодоход эрхэм хүмүүнтэй танилцсанаас хойш олон дурсамжийг хамтдаа бүтээж дээ. Ан ав, аялал зугаалга, уулзалт семинар бүртээ оролцохыг урьдаг ч зожиг би эвтэйхэн зугтчихдаг байж билээ. “Чи олон нийтийн арга хэмжээнээс үргэлж зугтаах юм... Юунд тэгдэг юм дээ...” гээд ахын ёсоор хэлж байсан нь бодол дагуулна. Миний сонирхол бол Г.Батхүү даргаар 1986-2004 оны хооронд өрнөсөн улстөрийн үйл явдал, дуулиантай болон хэл ам таталсан сэдвүүдийг яриулах л байлаа. Түүхийн амьд гэрч болсон хүн өөрийн нам төдийгүй бусад намд болж байсан үйл явцыг нэмэлт хачиргүй сэтгэлээсээ хүүрнэнэ. Би сонссон анхдагч эх сурвалжаа баталгаажуулж, тухайн өгөгдөлд дүгнэлтээ хийнэ. 

- Та яагаад тэр үед намайг сандрааж, хүү минь гээд байв даа?

гэж сүүлд асуухад “Нээрээ тоглоомгүй чи миний залуу үетэй их төстэй харагддаг” гэж билээ. 2016 оны сонгуулийн дүн гарсан шөнө тань руу залгаж уулзсан үеээ тод санаж байна. 23.00 цагийн үед Монголын баг сумдын үндэсний холбооны байрандаа бухимдангуй, гутарсан байдалтай орж ирэв. Ялагдал... 2012 онд Өвөрхангай аймгийн АН-ын дарга нь сонгуулийн санал хураалт явагдахаас хэдхэн хоногийн өмнө өөрийн намын нэр дэвшигчдээ “бэлэн мөнгө, архи тараасан” гэж гүтгэн дуулиан тарьж байсныг дурсана. АН сонгуульд ялалт байгуулах нь тодорхой байх үед ирээдүйд томилогдох албан тушаалыг булаацалдан намын нэг нөхөр нь хорложээ. Эцэстээ МАН-аас нэр дэвшсэн хүмүүс сонгуулийн хууль зөрчсөн нь тогтоогдон мань эр парламентын босгыг алхсан ч сэтгэлдээ болон карьертаа том цохилт авчээ. Улстөр бохир тоглолттой хүмүүст амжилт, цэвэр тоглолттой хүмүүст тэсвэр л шаарддаг юм даа гэнэ. Харин 2016 оны сонгуулиар “зөвхөн бодлого ярина” гэж зүтгэсэн Г.Батхүү агсан намынхаа хамт үнэмлэхүй ялагдал амсав. “Мөнгө тараалт”, “хүн тээвэрлэн санал өгүүлэх” г.м хар технологи хавтгай явлаа даа гэж харуусан ярьж байв. Гэхдээ “эв нэгдэлгүй байсныхаа горыг л АН амслаа... Улстөр бол багийн тоглолт... Нэг хүн буруу байхад хамтдаа л хариуцлага хүлээх нь дамжиггүй...” гээд ирээдүйн төлөвлөгөөгөө ярилцаж билээ. Хоёр долоо хоног өнгөрсний дараа уулзахад Төрийн ордны өрөөнөөсөө боловсон байдлаар хөөгдсөнөө хачирхан ярьж байв. “Өнөөдөр боож янзлаад маргааш машин дуудаад юмаа өгөөд явуулна” гээд байхад л шууд бүх юмыг нь гаргачихсан байсан гэдэг. Арга ч үгүй биз. Өөрсдөө битгий хэл өрсөлдөгч нь ч таамаглаагүй 65 суудал авч үнэмлэхүй ялалт байгуулсан МАНайхан өрөө тасалгаандаа шуурхай суухыг хүссэн биз. 

Өөрийнх нь дэмжлэгтэйгээр нам, төрийн албан тушаал, ажилд томилогдсон хүмүүс ялагдсаных нь дараа ярьж, уулзах нь эрс цөөрч нэг хэсэгтээ уравгар явсаныг нь санаж байна. “Хүн гэдэг амьтны үндсэн шинж чанар хүчтэй байх үед биш хүч алдуурсан цагт л танигддаг юм даа...” гээд санааширна. Гэхдээ эргээд л “дарга аа, ах аа” гээд ирэхэд нь хэнийг нь ч гадуурхан түлхээгүй юм даа. “Яагаад?” гэсэн үг үйлдэлд минь “Хүн алддаг, самгарддаг, барддаг үе бий... Бүгдийг битгий буруутга... Тэдэнд хүндэтгэх шалтгаан байсан л байж таарна” гэж хэлдэг байв. 

Ах гэж хэлж чаддаггүй дарга гэж хүндэлдэг байсан Г.Батхүү агсан Төрийн ордонд яаралтай ажлаар ороод эргэн гарч ирсэнгүй. Эрхэм хүмүүний хачирхалтай үхэл одоог хүртэл хариултаа олсонгүй. Гэр бүл, төрөл төрөгсөд, хамтран зүтгэгчид нь “амиа алдсан” гэдгийг хамгийн сайн мэдэж байна. Харин эрх мэдэлтэн, хэмжээгүй мөнгөтөн, хуулийн байгууллагууд “золгүй явдал” гэж дүгнэхийг хүсч буй бололтой. Олон хүмүүсийн сэтгэл шимшрэн, итгэл алдарч, бухимдал дээд цэгтээ хүрч эхэлсэн. Яасан гачлантай хорвоо, яасан шударга бус нийгэм болчихов доо. Үргэлж эв эе, харилцан ойлголцол, төрийн зөв зүй тогтлын төлөө явж байсан хүний амь “Зориг-2” гэх ээдрээт илэрдэггүй хэрэг болон хувирлаа. 

Г.Батхүү агсан төрийн ордонд амиа алдсанаас хойш 102 хоног өнгөрч байна. Ард түмэн чимээгүйхэн мартаж, гэр бүл нь шаналж, харин гэмтэнгүүд улстөрийн хөшиг татан хамгаалалтанд оров. Иргэд 102 дугаарын утсанд залган төрөөс тусламж хүсдэг шиг, ард түмнээсээ 102 хоногийн дараах үр дүнг танилцуулахыг хуулийн байгууллагаас нэхэхийг хүсч уриалмаар санагдав. “2020 оны сонгуулийн үр дүнд нөлөөлөх аюултай” хэмээн үзэж буй эрх баригчид, эрх мэдэлтэй хүмүүсийн өмнөөс ичиж байна. 2019.05.17 өдөр Төрийн ордонд бөөндөө архидсан УИХ-ын гишүүдийн нэрсийг зарлалгүй нуун далдалж буйд гутарч байна. Ийм ч төр, ийм ч хуулийн байгууллага, ийм ч намууд байх гэж дээ. 

Хэрвээ Г.Батхүү агсан амьд мэнд байсан бол түүнийг даган явж байх өнөө улстөрийн хамтран зүтгэгч нар нь хаачив. Ардчилсан хувьсгалыг хамтдаа хийсэн хэмээн найзархдаг 1990 оны улстөрийн лидерүүд хаачив. Ардчилсан нам, АН-ын удирдлага, үүсгэн байгуулсан Ардчилсан залуучуудын холбоо нь хаачив. Амьд мэнд суугаа аав ээжээс нь ичдэггүй юм гэхэд байгуулсан ардчилал, шударга ёс, хүний эрх нь сүйрч байгаад харамсдаггүй юм байх даа. Өнөөдөр Г.Батхүү агсаны гэр бүл сэтгэл зүйн хүнд байдлаас гараагүй л явна. Өмөг түшиг ахыгаа алдсан дүү нар, ноён нуруу аавыгаа алдсан хань үр хүүхдүүд, чиглүүлэгч удирдагчаа алдсан хамт олон нь цөхөрнө. Гэтэл ээлж дараалсан хачирхалтай мэдээлэл хэвлэлийн хуудаснаа гарч, энэ хэрэгт нөлөөлөхөөр “далд гар” ажилласаар л байна. Хамгийн түрүүнд уурсан босч ирэх хүчийг бүгд хүлээсээр л суух гэж үү? дээ. Тэвчээрт хязгаар бий санагдана.

Г.Батхүү агсантай уулзаж, ярилцаж, ойр яваагүй хүмүүс ихэвчлэн хэвлэлээр гардаг мэдээллээр дүгнэнэ, үзэн ядна. Гэтэл Монголдоо топ-3 багтах үндэсний групп компаниудынхаа татвар төлөлтийн тайланг хараад баясаад суудаг хүн цөөн байх. Өнгөрсөн жил татвар төлөлтөөр улсад 7-д орж ирэх жил 5-т багтаж чадах уу? гэж асуудаг хүн хэр олон бол. Ажлын байр нэмэгдэхийн хэрээр боловсон хүчин залуужина. “Таньдаг хүн цөөрөх нь... Уулзалт хийх юмсан” гээд л Г.Батхүү агсан яриад суудагсан. “Төрд ч, хувийн хэвшилд ч дарга хийж буй хүмүүст нэг том дутагдал байна. Хамт олон дотроо өрсөлдөгчтэй ажиллах дургүй. Өөртэйгээ адил болон илүү чадвартай хүнийг элдэв арга хэрэглэсээр үлдээхгүй зайлуулчих юм” гээд л сургана. Хамтдаа байхад үргэлж “Би байгууллага удирдаж буй хүнд хүчтэй баг бүрдүүл, битгий өрсөлдөөнөөс ай, чи өөрөө л удаан ажиллана гэдэг бодлоор явбал зэвэрнэ” г.м-ээр гашуун боловч сургамжтай үгсээ хэлсээр л суудаг байв. 

Алсын замд хамтдаа явна аа... Он солигдох бүрт энэ л үгсийг бид бие биендээ илгээдэг байлаа даа. 

Н.Урантогтох 2019.08.29

6
таалагдаж байна

5
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Коронавирусын эсрэг дархлаагаа хэрхэн дэмжих вэ?

2020-01-24

Утасны USB цэнэглэгч ямар үед хүний аминд хүрч чадах вэ?

2020-01-23

“National Geographic”-ийн “Шилдэг 100 зураг”-т Монголын 3 зураг багтжээ

2020-01-19

Метрополитан дахь "Монголын амар амгалан"

2020-01-14

Коронавирусээс болж сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааг 3-р сарын 2 хүртэл түр зогсоохоор боллоо

2020-01-24

Манай улсад коронавирусийн халдвар бүртгэгдээгүй

2020-01-24

Урд хилийн авто боомтууд маргаашнаас гурван хоног амарна

2020-01-24

НЭМГ-аас коронавирусийн талаар иргэдэд зөвлөгөө, мэдээлэл өгөх 80086829 утсыг ажиллуулж эхэлжээ

2020-01-24

Коронавирусын халдвар авсан 20 хүн тутмын нэг нь нас барж байна

2020-01-24

Коронавирусын голомт болсон Ухань хотод яг одоо ийм зүйлс болж байна /Видео/

2020-01-24

Дональд Трамп Иордан голын баруун эргийг албан ёсоор Израилийн талд өгнө гэж мэдэгдэв

2020-01-24

Олон улсын шүүх Мьянмар улсыг бөөнөөр нь хоморголон устгах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзлээ

2020-01-24

#04 Ziko Podcast - Уур бухимдлаа хаяцгаая!

2020-01-23

#03 Ziko Podcast - Entertainment News

2020-01-22

Ziko's podcast #02 - "Нойрны тухай ярилцая"

2020-01-21

Ziko Подкаст - Танин мэдэхүй (2020.01.20)

2020-01-20

Хөгжмийн зохиолч Б.Чинбатад зориулсан “Niciton & Friends” тоглолт ирэх хоёрдугаар сарын 1, 2-нд болно

2020-01-17

БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг: Драмын театр, Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театр Төв номын сан зэргийг сэргээн засварлана

2020-01-13

Б.Чимидийн нэрэмжит шагналыг академич, гавьяат хуульч Ж.Амарсанаа хүртлээ

2020-01-13

Монголын анхны Анна Каренинаг жүжигчин Н.Баярмаа бүтээнэ

2020-01-11

Ганц товчлуур дараад л гоо сайхан болох цаг айсуй

2020-01-19

"Toyota" компани дэлхийн анхны ухаалаг хотын төлөвлөгөөг танилцуулав

2020-01-11

Сансрын “Starliner” хөлөг сансрын станцад хүрч чадсангүй

2019-12-21

2019 онд худалдаанд гарсан шилдэг 5 чихэвч

2019-12-01

Түмэн бэлэгтэй Төмөр хулгана

2020-01-24

Петровис Группийн МИНИЙ МАШИН... урамшуулалт хөтөлбөр орон даяар эхэллээ

2020-01-24

Ерөнхий англи хэл академик англи хэл 2-ийн ялгааг мэдэх үү?

2020-01-23

Цахим халдлагад өртөхгүйн тулд ЯТГАХ ТУСАМ НЯГТАЛ

2020-01-22

Зодуулдаг хүүхэд богино насалдаг

2020-01-24

Амжилттай бизнесийн санаа олох 6 алтан дүрэм

2020-01-24

Чиш гэх чимээгүй улс төр...

2020-01-24

"Эр хүний хямрал" - Өнөө цагт эршүүд чанар гэж юуг хэлэх вэ?

2020-01-22

"Gucci” брэнд Монголын арьс ширэн бүтээгдэхүүнийг судлахаар болов

2020-01-23

Валютын ханшийн зохиомол өсөлтийг тогтоох бодлого алга

2020-01-23

Алдарт эхийн одонгийн мөнгийг сар шинийн баярын өмнө олгоно

2020-01-22

Долларын ханш 2750 гарлаа

2020-01-21

Какүрю М.Ананд Хацү башёг орхилоо

2020-01-16

Улсын арслан Ц.Содномдорж: 37 настай бөх ачаалалтай бэлтгэл хийж бүх барилдаанд зодоглох боломжгүй

2020-01-16

Н.Хэрлэн мөсөнд авиралтын Ази тивийн аварга болов

2020-01-13

“Шилдэг тоглогч”-оор Ш.Энхийн-од шалгарчээ

2020-01-12

Д.Тогтохсүрэн: МАН-ын бүлэг Н.Номтойбаярын асуудалд Халдашгүй байдлын дэд хорооны шийдвэрийг дагана

2020-01-24

ЭМЯ: БНХАУ-аас ирсэн нэг эмэгтэйг түр тусгаарлаж, шинжилгээ хийж байна

2020-01-24

Т.Аюурсайхан: Н.Номтойбаяр гишүүний асуудлыг 48 цагийн дотор хэлэлцэх ёстой атал, хууль зөрчигдөж байна

2020-01-23
0:46

Болгар Улсад суугаа элчин сайд Ц.Цэнгэл олон улсын хурал дээр булайгаа чирэв

2020-01-23

Хэрэглэдэг аяга таваг угаагчиндаа эдгээр бодис орсон эсэхийг яг одоо шалгаарай!

2020-01-24

Коронавирусийн халдвар Монголд орж ирэхээс өмнө хилээ хаацгаая! Дэмжиж байвал шэйр!

2020-01-23

Өвөр Монгол хүнээс Ар Монголчуудад өгөх анхааруулга!

2020-01-23

Ном уншсанаар танд гарах 10 өөрчлөлт

2020-01-23

Мөнх хөх сарьдаг /аян замын тэмдэглэл/

2020-01-24

Ажлын байр хомс байна уу, эсвэл ажилд тэнцэх хүн ховор байна уу?

2020-01-23

Д.Энхзул: Харааны шилийг тогтмол зүүх эсэх нь нүдний үндсэн харах чадал хэд байхаас шалтгаална

2020-01-20

Популистууд ба "алгаа тоссон" олон нийт

2020-01-17

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

БНХАУ
46.97%
АНУ
28.41%
ОХУ
5.68%
Арабын орнууд
5.3%
Хойд Солонгос
3.03%
Израиль
2.65%
Иран
1.89%
Африкийн орнууд
1.14%
Энэтхэг
1.14%
Бусад
1.14%
Турк
0.76%
Европын Холбооны орнууд
0.76%
Афганистан
0.76%
Пакистан
0.38%

Өнөө цагийн дэлхийн хамгийн шилдэг удирдагч таны бодлоор хэн бэ?

2,324

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,569

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,687

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,462